እንኳን ደስ አለን www.beteamhara.org

እንኳን ደስ አለን፡፡ www.beteamhara.org እንዲህ አምሮ አየር ላይ ዋለ፡፡ ይህ ከፌስቡክ ቀጥሎ የደረስንበት የአማራ ህዝብ ብቸኛ ነጻ መገናኛ ነው፡፡ ነገ ደግሞ ሌላ መገናኛ ይኖረናል፡፡ ከእንግዲህ ስለአማራ ማናቸውም ነገር በዚህ ገበያ ላይ ይውላል፡፡ ማንም ሰው በአማራ ጉዳይ ማናቸውንም መረጃ ማሳተም ከፈለገ መድረኩን ይሔው ብለናል፡፡ ይህ እንዲሆን የገንዘብ ወጭውን የሸፈናችሁትን የቤተ አማራ ልጆች በአማራ ህዝብ ስም ልናመሰግን እንወዳለን፡፡ የተለየ ምስጋና የሚገባው ደግሞ ይህንን ድረ ገጽ የፈጠረው @Enkokow Gojje ነው፡፡ እንቆቆው ጎጀን ከልብ እናመሰግነዋለን፡፡ Make a Donation የሚለው ለጊዜው አገልግሎት እንዲሰጥ አላደረግነውም እና ወደዛ መግባት አያስፈልግም፡፡ ገና እየጀመርን ስለሆነ ብዙ መረጃ የለውም፡፡ በማንኛውም የአማራ ጉዳይ የሚላኩ ጽሁፎች እና መረጃዎች በቅርቡ የሚሞሉበት የአማራ የሳይበር ቤተ መዝገብ ነው፡፡
በድጋሜ እንኳን ደስ አለን!
ቤተ አማራ ወደፊት!

ቤተ አማራ ምን ይዞ ነው የራሱን መንግስት የሚመሰርተው?

ቤተ አማራ ምን ይዞ ነው የራሱን መንግስት የሚመሰርተው?
--------------------------------------------------------
ሰሞኑን ከጓደኞቼ ጋር ሰብሰብ ብለን ስንጫወት ከጓደኞቼ አንዱ ለሌሎቹ እንዲህ አላቸው። እኔን እየጠቆመ -- ከቤተ አማራ አቀንቃኞች አንዱ ይሔ ነው አላቸው። ስለ ቤተ-አማራ እስኪ ንገረን አሉኝና እኔም ስለቤተ አማራ የምችለውን ሁሉ አብራራሁ። ቤተ አማራ -- የአማራ እንግልት የገባቸው አማራ ወጣቶች የመሰረቱት ወጣ ያለ (radical) አስተሳሰብ ነው። እኛ ከምንም በላይ አማራ እንደገና እንደዜጋ የሚቆጠርበት አገር ያስፈልገዋል ብለን እናምናለን። ለአከፉት 40 አመታት ኢትዮጵያ ለአማራ አገር ልትሆነው እናትነት ልታሳየው አልቻለችም። ወያኔ እንኳን ቢወድቅ ለአማራ ጥሩ አመለካከት የሌላቸው ሕዝቦች በተሰበሰቡባት ኢትዮጵያ የአማራን ሕልውና የምታስከብር ኢትዮጵያን መመስረት ከባድ ነው -- አይቻልምም። ቤተ-አማራ ከኢትዮጵያ ጋር ምንም ችግር የለበትም። ነገር ግን ኢትዮጵያን የምንፈልጋት እርስዋ ስትፈልገን ብቻ ነው፤ እንደ ዜጎችዋ ስትቀበለን ብቻ ነው። እንጂ ኢትዮጵያ እያስገደለችንንና እየተፈናቀልን አብሮ መኖር በሚል ስበብ ብቻ የምናፈሰው ደም ከዚህ በሁውላ አይኖርም። ብቻ ስሜታዊ ሆኜ ተናገርኩ። ከዚያም አንዱዋ ጉዋደኛዬ ይህንን ጥያቄ ጠየቀችኝ።

ቤተ-አማራ ምን ይዞ ነው የራሱን መንግስት የሚመሰርተው? አማራ ክልል እኮ ለም አይደለም። እንደ ደቡብ ምርት የሚሰጥ መሬት የለንም። ምን ይዘን ነው አገር የምንመሰርተው?

Really? That is your understanding? አልኩና ፍጥጥ ብዬ ለረጅም ሰዓት አየሁዋት። ወደ ሃሳቤ ስመለስ ምናልባትም ሌሎች የአማራ ልጆች እንደዚህ ያስቡ ይሆናል ብዬ አሰብኩ። እናም ይህችን ፅሁፍ መሞነጫጨር እንዳለብኝ ውስጤ አመነ። ለእርሱዋም ከሞላ ጎደል ተመሳሳይ ነገር ነው የነገርኳት።

ጥያቄውን ለመመለስ በመጀመሪያ የአንድ አገር ሐብቱ ምኑ ነው ብሎ ማሰብ ነው።

ዋናው የአገር ሃብት ሕዝቡ ነው። አገርም የሚያድገው በሕዝቡ ጥረት ብቻ ነው። ቤተ-አማራም በጠንካራው እና በታታሪ ሰራተኛው 36 ሚሊዮን የአማራ ሕዝብ ያምናል፣ ይተማመናል። በጣም እሳት የላሱ፣ የተማሩ ለአገር ለወገን የሚተርፉ ሰወች ባለቤት ነው -- ቤተ አማራ። ሕዝባችን ነፃነት ካገኘ የተመኘውን መስራት እና መፈላሰፍ ከቻለ ለሕዝቡ መፍትሔ ሊሆኑ የሚችሉ ኃሳቦች ያመነጫል። እንዲያም እንዲሆን ይደረጋል። ከብዙ ሃብታም አገሮች ጀርባ ሕዝባቸው ብቻ ነው ያለው። ጃፓን ምን አላት ከሕዝቡዋ ውጭ? አብዛኞቹ የአውሮፓ አገሮችስ ምን አላቸው? ሕዝብን በተለይም የተማረውንና ኃሳብ ማመንጨት የሚችለውን ሕዝብ ለስልጣን ጥቅም ብለህ እንዳያስብ ስታደርገው አገር ይደኸያል። አስቡት ዋይት ኃውስ ጎልጉለው ሚስጥሬን ያገኙብኛል ብሎ አስቦ Google እንዳይመሰረት ከልክሎ ቢሆን ኖሮ እስካሁን Google ያፈራው ትሪሊዮን (Trillion) ዶላር ባልተገኘ ነበር። ከአሜሪካ ሐብት ጀርባ የሰወች ነፃ ማሰብ መቻል ብቻ ነው ያለበት። ያንን አይነት ነፃነት ለሕዝባችን በማጎናፀፍ ፈጠራን እናበረታታለን። ፈጠራን እንደጉማለን። የእኛ ሕዝብ እኮ ምን ያሕል እንዳያስብና እንዳይፈላሰፍ እንደተደረገ ለማየት ሺህ ዓመት ቅርፅዋ እንኳን ያልተቀየረ ማረሻ እንደምንጠቀም አስተውሉ። በጠቢቡ ሰለሞን ዘመን የነበረ ወናፍ ነው እስካሁን የምንጠቀመው። ትምህርት ለሐገር የጀርባ አጥንት እንደሆነ ስለምንገነዘብ ትምህርት ላይ ሰፊ ትኩረት ሰጥተን እንሰራለን። ያልተማረው ሕዝባችን ማንበብና መፃፍ እንዲችል በማድረግ የሕዝቡን ንቃተ ሕሊና ከፍ እናደርጋለን። ማንበብና መፃፍ የሚችልን ሕዝብ ከቴክኖሎጂ ጋር ማቆራኘት ስለሚቀልም እንደዚያ ይደረጋል።

ስለለም መሬት ከጀመርንማ ስንቱን ዘርዝሬ እጨርሰዋለሁ። ስለአዴት ጤፍ ላውራ ወይስ ስለፎገራ ሩዝ፣ ስለመተማ ጥጥና ሰሊጥ ላውራ ወይስ ስለመተከል በቆሎ፣ አማራ ውስጥ ምን የማይበቅል የእህል ዘር አለ። አሁን ባለበት ሁኔታ ብቻ ምንም አይነት ጥናትና ምርምር እንዲሁም ቴክኖሎጂ ሳይታከልበት እራሱ ምስራቅ አፍሪካን የሚቀልብ እህል እያመረትን ነው። ቤተ-አማራ ቴክኖሎጂን ወደ እርሻው ሲያመጣው በየቦታው እና በየአዝዕርቱ የእርሻ ምርምር ሲከፍትና ምርጥ ምርጥ ጭንቅላቶችን ሲያሰባስብ ምን ሊፈጠር እንደሚችል አስቡት። አፍሪካን እንደምንቀልብ ጥርጥር የለውም። እንዴው ለጥቆማ ይህን ልናገር። አሁን ባደጉት አገሮች በቆሎ ለዘይትነት በስፋት ያገለግላል። CORN OIL የማይበላ ሰው ያለ አይመስለኝም። የምዕራብ ጎጃም በቆሎ ወደ ዘይትነት ቢቀየር እውነት አሁን ኢትዮጵያ ዘይት ወደውጭ ላኪ አገር አትሆንም ነበር። ግን ምን ዋጋ አለው። ምስኪን የኢትዮጵያ ሕዝብ በዘይት እጦት ይቸገራል። በዘይት እጦትም ምክኒያት ቀበሌ ተሰልፎ ለሶስት ጊዜ ሽሮ የማትሆን ዘይት ይዞ ወደ ቤቱ ይመለሳል።

ስለእንስሳት ሐብታችን ለማውራት ምኑን ተናግሬ ምኑንስ ልተወው። ስጋ ወደውጭ መላክ ወይን በፋብሪካ የለሰለሰ ቆዳ መላክ -- የቱን ላውራው። የእኛን ሐገር ቆዳ እና ሌጦ ለመስራት ስንት ፋብሪካዎች ይበቁናል? ስንትስ የስራ እድል ይፈጠራል? ሕዝብ የኢኮኖሚ አቅሙ ሲጨምር የስጋ ፍጆታው እንደሚጨምር ይታወቃል -- በዚያው ልክ የቆዳ ምርታችንም መጨመሩ መሆኑ ነው። ስንት ሚሊዮን ከብት፣ በግና ፍየል እንዳለን አስቡትና የምርምር ተቋማት ሲከፈቱ ስለሚሻሻለው ምርታማነታቸው አስተውለት። መልሱ እዛው ላይ አለ።

ጣናን የሚያክል ሐይቅ እባካችሁ ተተቀሙብኝ እያለ ነው። ጣና ላይ የሚሰራ አንድ የምርምር ተቋም ስናቋቁም የአሳ ምርታችን በስንት እጥፍ እንደሚጨምር አስቡት። አሳን በብልሃት መብላት ብቻ ነው የኔ የሚሆነው። እኔ አሁን ስለ Marine Life ብዙ ስለማላውቅ ስለጣና ጥቅም ላውራ ብል የጣናን ጥቅም በጣም አሳንሰዋለሁ። ግን አንድ ነገር አውቃለሁ ጣና ብቻውን ቀጥ አድርጎ ሊይዘን እንደሚችል። ቤተ-አማራ ጣናን እንደ ትልቅ ሐብት ያየዋል። ሊሰራበትና ሊጠቀምበትም አቅዷል። ለምግብነት ብቻ ሳይሆን ለኃይልም ጭምር። ጣና ገና ይዘመርለታል።

ስለቱሪዝም ላውራ እንዴ። ኢትዮጵያ ውስጥ አሁን ቱሪስት የሚመጣበት ዋናው ምክኒያት ለምንድን ነው ብላችሁ ጠይቃችሁ ታውቃላችሁ? የላሊበላ ፒስታ መንገድ እና በየቀኑ በረራ አለሞኖር ሳያግደው ቱሪስት ይተምማል። የጣና ገዳማት የረባ ከትንሽ ማዕበል የማያስጥል ጀልባ አለመኖሩ ሳያግደው ቱሪስቱ ይጎበኘዋል። ጎንደር ፋሲለደስስ ስንቱን ቱሪስት ጠራው! ከኢትዮጵያ የቱሪስት መስዕብነት እምብርት እኮ ያለነው እኛ ነው። ሳፋሪ (safari) ለመጎብኘትማ ኬኒያና ታንዛኒያ ይሻለሉ እኮ። ግን ታሪክ የሚጎበኝ፣ ባሕል የሚጎበኝ ነው ኢትዮጵያ የሚመጣው። ኢትዮጵያም ሲመጣ ቀጥታ ሩጫው ወደ አማራ ነው። ይሕ ሃቅ ነው።

አስባችሁታል አንደ ከተማ መርጠን Internet City ብናደርጋት። እና የላሰ ከእይን የፈጠነ Internet ለዛች ከተማ ብናስገባላት። ምርጥ ምርጡን Computer Scientist እና Engineer ሰብስበን መስሪያ ቤት ሳይሆን ከተማ እንካችሁ ብንላቸው። ከዚያም እነዚያ ምሁሮቻችን ጨረታ እየተወዳደሩ ለትልልቅ ካምፓኒዎች (Google, Apple, Microsoft, Amazon, Oracle ...) በርካሽ ስራ መስራት ቢጀምሩ። አገራችንንም ቴክኖሎጂ በቴክኖሎጂ ቢያደርጉዋት --አስቡት። የሕንድዋ ሙምባይ(Mumbai/Bombe) የInternet City ሆና ነው ሕንዶች በComputer Science እንዲታውቁ የሆነት። የእኛዋም ይህች የInternet ከተማችን ከማንኛውም export በላይ የውጭ ምንዛሬ ታስገኛለች። የተማሩ ቤተ-አማራዎችንም ወደ አገራቸው እንዲገቡ ምንክኒያት ትሆናለች፤ አገራቸው ሆነው ለትልልቅ ካምፓኒዎች መስራት እንዲችሉ ታስችላቸዋለች። አንድ Microsoft የሚሰራ ወገኔ ስለዚህ ነገር ስናወራ ምን አለኝ መሰላችሁ። ኃሳቡን ለመንግስት አቅርበነው ነበር አለኝ። ቦሌን የInternet City እናድርጋት የሚል ፕሮፖዛል ይዘን ነበር የሔድነው አለኝ። በጉጉት -- እናስ ስለው። መንግስት አብዷል እንዴ Information ለእኛ የሚሰጠን አለኝ። ጭራሽ አይታሰብም አይሆንም ተባልን አለኝ። ለነገሩ ቆልፍ የሆነውን Information ወያኔ ለተማረው ከሰጠ ስልጣኑ እድሜ እንደማይኖረው ያውቃል። ለአገሪትዋ እድገት ሳይሆን ለስልጣናቸው ብቻ እንደሚጨነቁ ከዚህ በላይ ምን የሚያሳይ ነገር አለ?

እርግጠኛ ነኝ ይህንን ስታነቡ እንዴ ይሕስ ቢሆን የምትሉት ብዙ ነገር እንዳለ ቅአውቃለሁ። እናንተ እሱን እየጨመራችሁ አንብቡት። ሕብታም እንደሆንን እወቁ። ኮራ በሉ። የራሳችንን መንግስት ስንመሰርት የነፃነት አየር እየተነፈስን፣ ለወገናችን እየሰራን፣ የእኔ የምንለው የሚወክለን መንግስት መስርተን፣ ተሳስበን ተሰባስበን እንኖራለን። ከተሞቻችን የንግድ ማዕከል ይሆናሉ። እንደዚያም ዲዛይን ይደረጋሉ። ሕብረተሰቡን በማስተማር ሰፊ የአመለካከት ለውጥ መምጣት ያለባቸው ነገሮች ላይ አተኩረን በመስራት ስር ነቀል ለውጥ እናመጣለን። ይሆናል። ይሳካል። ብቻ ሁሉም ቤተ-አማራ በያለበት ይበርታ።

‪#‎ቤተ‬ ‪#‎አማራ‬ ወደፊት
ከተበደሉት ጎን የሚቆመው ፈጣሪም ይረዳናል። እኛ ልጆቹ/ፍጥሮቹም ጠንክረን እንሰራለን። እንከናወናለን።

(ራስ የማነ የቤተ አማራ ኢኮኖሚስት)

ግንቦት ሰባት ለአማራው ምኑ ነው?

ግንቦት ሰባት ለአማራው ምኑ ነው?
**********************************************************************************************
ግንቦት ሰባትስ እነማን ናቸው?

እስኪ የስራ አስፈጻሚ ኮሚቴዎች አነማን እነሆኑ እዩና ፍረዱ?

1ኛ. ብርሃኑ ነጋ................ ጉራጌ (G7 Executive)
2ኛ. ታደሰ ብሩ ............... ጉራጌ (G7 Executive)
3ኛ. ኤፍሬም ማዴቦ ......... ከምባታ (G7 Executive)
4ኛ. ንዓምን ዘለቀ …......... ኤርትራና ኦሮሞ (G7 Executive)
5ኛ. አበበ ቦጋለ................. ኦሮሞ(G7 Executive)
6ኛ. ቸኮል ጌታሁን ............ጉራጌ (G7 Higher Leadership)
7ኛ. አንድነት ሐይሉ...........ጉራጌ(G7 Council)
8ኛ. ሙሉነህ እዮኤል ......... ከምባታ (G7 Council)
9ኛ. አበረ አዳሙ................ ኦሮሞ(G7 Council)

95% ኤርትራ በረሃ ላይ የሚሞተው ወጣት ግን የእኛው የአብራካችን ክፋይ የሆነው የአማራ ምስኪን ወጣት ነው።

ምንጭ መላኩ በጎሰው

የአማራ ችግር የሚፈታው አማራው ራሱ ከኢትዮጵያዊነት ስሜት ወጥቶ ከገባበት የማንነት ቀውስ ውስጥ ራሱን ማላቀቅ ከቻለ ብቻ እንጅ በእንደ ግንቦት ሰባት አይነት ፌክ ኢትዮጵያዊያዊ ፓርቲዎች ተራዳኢነት አይደለም።

ለግንቦት ሰባት  ደጋፊዎች በሙሉ

እናንተ በሰደባችሁን እና ባስፈራራችሁን ቁጥር የድርጅታችሁን ገመና እየዘከዘክን ማውጣታችን ስለሚቀጥል ጨው ለራስህ ስትል ጣፍጥ ነው እና አርፋችሁ ቁጭ በሉ።

በአመራሩ የብሄር ስብጥር ላይ የጀመርነው ዘመቻ እንዳለ ሆኖ በምድር ላይ እየተደረገ ነው ስለሚባለው ጦርነት ደግሞ በተጨባጭ መረጃ ላይ የተመሰረተ ሪፖርት ለማቅረብ እንገደዳለን።

ከመጠላለፉ መከባበሩ ይሻላል እና መተንኮሱ ይቅርባችሁ።

‪#‎ቤተ‬ ‪#‎አማራ‬ ‪#‎ወደፊት‬ John Bete Amhara 

የተማርኩብሽ ጎንደር

የተማርኩብሽ ጎንደር 
……….

አንድ ከሰአት ለአባቴ “ዩኒቨርሲቲ እኮ ጎንደር ደረሰኝ፡ ጎንደር የሚባለው አገር እንዴት ነው” አልኩት፡፡ እርሱም ደስ አለው፡፡ “ጎንደር ሀይማኖተኛ፤ እንግዳ አክባሪ አገር ነው” አለኝ፡፡ በስራ ምክንያት የተወሰነ ጊዜ ጎንደር ላይ ቆይቷል፡፡ እናም አለኝ አባቴ “ከአንድ ጎንደሬ ጋር እየሄድክ አንተን አንድ ሰው ቢጣላህ መጀመሪያ የሚመመታው አብሮህ ባለው ሰው ነው፡፡ አብሮህ ያለው ሰው ለምን ለአንድ ደቂቃ ይሆንም የተዋወቅከው ብቻ እኔን ነው የደፈረኝ ብሎ ነው የሚያቀምስልህ” አለኝ፡፡
……….
የትውልድ ቦታየ ከጎንደር 800 ገደማ ኪሎ ሜትር ትርቃለች፡፡ በደስታ እና ከቤተሰብ በመለየት መንፈስ ሆኘ ወደ ጎንደር ተሸኘሁ፡፡ ከዛ በፊት ጎንደር በፎቶና በቴሊቪዥን የማውቃት የፋሲል ግንብ ብቻ ትመስለኝ ነበር፡፡ ዙሪያዋን ብዙ ቤት የሌላት ትመስለኝ ነበር፡፡ ምንም እንኳ የኔዋ ትውልድ ቦታ ትንሽ የገጠር ከተማ ብትሆንም ወደ ገጠር እንደገና የመሄድ ስሜት እየተሰማኝ ሄድኩ፡፡ ጎንደር የታሪክ ብቻ ከተማ እንጅ አሁን ትልቅ ከተማ አይደለም ብየ አሰብኩ፡፡
……….
ግን ልቤ በሲቃ የምትመታበት ነገር ነበራት፡፡ ብትህምርት ቤት የተማርኩትን እና ያነበብኩትን ታሪክ በአካል ላየው ነው፡፡ ቁስቋምን፡ ፋሲል ግቢ የሚገኙ አብያተ መንግስታትን፤ ቆብ አስጥልን፤ አዘዞ ተክለ ሀይማኖትን እና ደብረ ገነት ኢየሱስ (የሀይማኖት ግጭት የተከሰተበትን ቦታ)፤ የሰመመኑን አቤል ከተማ፤ ራስ ግምብን፤ ደብረ ብርሀን ስላሴን፤ እና እንቁላል ግንቦችን፡፡ በተለይ ደግሞ የሚዘፈንለት ጎንደር እንደዘፈንዋ ናትን የሚል ጥያቄ በውስጤ እያንሰላሰልኩ፡፡ ዘንተራን ማለትም በቱርክ የታገዘው የግራኝ ጦርነት የተገታበትን ወይና ደጋን አስታውሳለሁ፡፡ ስለ አበቄሽ ጎንደር ሰምቻለሁ፡፡ ስለ መዋኛ ገንዳው ሰምቻለሁ፡፡ የታንጉት ምስጢርዋን ደበክ ደበክ የምትለውን ደጋግማ “ኧረ ባባጃሌው” የምትለውን ሴት በምናቤ አሰላስላለሁ፡፡ የኢትዮጵያ መንግስት የወደቀበትን ሁኔታና ማን ለዛ እንደዳረገን አስታውሳለሁ፡፡ አንገረብ የተባለውን ወንዝ በዝና አውቀዋለሁ፡፡ በደርቡሽ ጦርነት የደረሰባትን መአት አስታውሳለሁ፡፡ በ1704 የመሬት መንቀጥቀጥ እንደመታት አንብቤያለሁ፡፡ በተለይ ጠጭዎች አሁንም ድረስ የአበቄለሽን ወንበር እየተወለጋገዱ እንኳ ለጥ ብለው እጅ ነስተው “እሜቴ ይማሩኝ” እንደሚሉ አስታውሳለሁ፡፡ ቤተ መንግስቱ ሶስተኛ ፎቅ ላይ በቀጥታ ከጣና ነፋስ የሚገባባት መስኮት እንዳለች ሰምቻለሁ፡፡ ንጉስ ፋሲለደስ ከቤተ መንግስታቸው በምስራቅ በኩል ካለው ተክለ ሀይማኖት ቤተ ክርስቲያን በቀስተ ደመና ድልድይ እንደሚመላለሱበት አስታውስ እና እገረም ነበር፡፡ በቀስተ ዳመናው ስርም ያለው መንገድ ቆብ አስጥል እንደሚባል ሰምቻለሁ፡፡
……….
ስለ አስራሁለቱ የፋሲል ግቢ በሮች ታሪክም ሰምቻለሁ፡፡ እነሱም እጨጌ በር፤ አደናግር በር፤ እርግብ በር፤ ዣንጥራር በር፤ አዛዥ ጠቋሬ በር፤ ኳሊ በር፤ ፈረስ ባልደራስ በር፤ አደናግር በር ወዘተ አስታውሳለሁ፡፡ የቋረኞች መግቢያ፤ የሸዋ ማረፊያ፤ የትግሬ ማረፊያ፤ የስሜን በር ወዘተ ይናፍቁኛል፡፡ አጼ ቴዎድሮስ ጋር ተዋግታ አመድ ሆና የተሸነፈቸው ጎንደርም ትዝ ትለኛለች፡፡ በአንድ ለእናቱና በታንጉት ምስጢር እንዲሁም በሰማኋቸውና ባነበብኳቸው መጽሀፍት ሰፊ ምናባዊ ጉብኝት ያደረግኩባት ጎንደር በልቤ ታትማ ቀርታለች፡፡ ከ”ባላገር” ጋር ሰንበቴ ማህበር ይጠጡ የነበሩትን የጎንደር ንጉስ አስታውሳለሁ፡፡ ሙዚቃ የሚወድ ዮሐንስ ሶስተኛ የተባለ ንጉስ እንደ ነበራትና አንድ የመጽሀፍት ቤት ግቢው ውስጥ እንዳሰራ ሰምቻለሁ፡፡ ዞብለው የተባለው የፋሲል የፈረስ ቤት እስካሁን እንደሚገኝ ሰምቻለሁ፡፡ የንጉስ ፋሲል የእንቁላል ወይም ዶሮ ርቢ ዘመናዊ ቤት እንደነበረ ሰምቻለሁ፡፡ ማስተር ወልደ ጊዮርጊስ የተባለ የፖርቱጋሎችን ጥበብ ወርሶ ጎንደርን የገነባ አማራ መሀንዲስን ታሪክ አንብቤያለሁ፡፡ ጀምስ ብሩስ የተባለ ስኮትላንዳዊ በአለም ላይ ጠፍቷል ተብሎ የተደመደመለትን የሄኖክ መጽሀፍ ከጎንደር እንደወሰደና በእንግሊዝ አገር ሲያሳትመው በዘመኑ በገበያ ተወዳዳሪ እንዳልተገኘለት አንብቤያለሁ፡፡ የፈረንሳዩ ጀምስ ፖንሴት በመጠባት ዘመን በመስታዎት ስራ ጥበብ የተካኑ አማሮችን እንዳየ ጽፎ አንብቤያለሁ፡፡
……..
ያች የቦታ የአማራ ዘር ከጥፋት የዳነባት፤ የአማራ ታሪክና ክብር ከወደቀበት እንደገና ከፍ ያለባት እንደሆነች አንብቤ ነበር፡፡ ከዚህም የተነሳ ጎንደር በተለምዶ የአፍሪካ ሻኛ ተብላ እንደ ምትጠራ አውቃለሁ፡፡ እንደገናም አማራ የወደቀባት እንደሆነች አውቃለሁ፡፡ እንደገናም እንደተነሳባት አውቃለሁ፡፡ እኛ አማሮች ጎንደር ላይ ሁለት ጊዜ ወድቀን ሁለት ጊዜ እንደተነሳን እገነዘብ ነበር፡፡ አሁን ላይ ሳስበው አማራ ለሶስተኛ ጊዜ ጎንደር ላይ ይነሳ ይንን እላለሁ፡፡ ለሶስተኛ ጊዜ ከተነሳን ከእግዲህ እንዳንወድቅ ዘዴ ዘይደን ለትውልድ አስተምረን እናልፋለን ብየም አስባለሁ፡፡
………
ሰክሮ በጨለማ የንጉሱን ኢያሱን በቅሎ ካልገዛሁ ብሎ የተገለገለ ሰው ታሪክ አውቃለሁ፡፡ ንጉሱም “ሂዱና መግቢያውን እዩት” ማለቱንና በማግስቱም ስካሩ ሲለቀው አስጠርተው “እንካ ግዛት ይችን በቅሎ” ቢሉት እርሱም ከጓደኞቸ ልማከር ማቱን፤ ንጉሱም “ማታ ስናይህ ብቻህን ነበርክ” ሲሉት “አይ አይደለም ብቅልና ጌሾ አብረውኝ ነበሩ” ብሎ መልሶ በሳቅ እንደታለፈ አንብቤያለሁ፡፡
…….
ጎንደር ሀብታም አገር መሆኑን በተለይም እጣን፤ ጥጥ፤ ሰሊጥ እና እህል በያይነቱ አምራች እንደሆነ አውቃለሁ፡፡ ሰውም ለጋስ፤ እንግዳ ተቀባይ፤ ቁጡ እና የሰው ክብር አዋቂ እደሆነ ሁሌ የምሰማው ነገር ነበር፡፡ አብሮ የሚበላ፤ ጨዋ እና ባህሉን ወዳድ እንደሆነ አባቴ ዘወትር የሚነግረኝ ታሪክ ነው፡፡
…….
ከዘፋኞችዋ ብዛት የተነሳ የኢትዮጵያን የሙዚቃ ኢንዱስትሪ የመሩት እና ጫፍ ያደረሱትን የትውልድ ቦታ ለማየት እናፍቀለሁ፡፡ የይርጋ ዱባሉ፤ የአስቴር አወቀ፤ የፍቅር አዲስ፤ የፋሲል፤ የአበበ ተካ፤ የእንደልቤ፤ የማናልሞሽ፤ የገነት፤ የአምሳል እና ሌሎችን በርካታ ዘፈኞች አገር ለማየት እጓጓለሁ፡፡ የአማራን ስነልቡና በመገንባት እነዚህ ዘፋኞች ትልቅ ውለታ ውለዋልና የተወለዱባት ምድር ትናፍቀኛለች፡፡
……….
ስለጎንደር ሳስብ ዘወትር በአእምሮየ የሚመጡብኝ በታሪክ የማውቃቸው ስፍራዎች ዛሬም የመንገዴ አጃቢዎች ሆነዋል፡፡ ወገራ ዳባት፤ ቸንከር ተክለ ሀይማት፤ አዳኝ አገር ጫቆ፤ ጃኖራና ራስ ደጀን፤ አምባ ጊዮርጊስ (ጋረድና ቴዎድሮስ ትልቁን ጦርነት ያደረጉበት)፤ ደረስጌ ማርያ፤ ደባርቅ፤ ማይጠምሪ፤ አዳርቃይ፤ ጠገዴ፤ ወልቃይት፤ አርማጭሆ፤ ዳንሻና ሁመራ፤ መተማና ቋራ፤ ጭልጋ፤ ደምቢያና ጣና እንዲሁም ቆላድባና ጎርጎራን፤ አለፋ ጣቁሳ፤ እንፍራዝና በለሳ፤ አዲስ ዘመንና ፎገራ (የአባ ገብረሀና አገር)፤ ወረታና ጋይንት፤ ክምር ድንጋይና ነፋስ መውጫን፤ ደብረ ታቦርን እና ወረታን አስታውሳለሁ፡፡ እነዚህ ቦታዎች በታሪክ ተደጋግመው የሰፈሩ በመሆናቸው የኖርኩባቸው ያህል ነው የሚሰማኝ፡፡

……..
በመንገዴ ላይም የማስበው ይሄንን ሁሉ ለማየት እና ምን ያህሉን ቦታ እንደተባለለት በቦታው አገኘዋለሁ በማለት ነበር፡፡ አዲስ ዘመንን፤ እፍራዝን፤ ማክሰኝትን፤ ጠዳን አልፈን በአዘዞ አድርገን ጎንደር ደረስን፡፡ ጎንደርን አየኋት፡፡ ስደርስ ጨልሞ ነበር፡፡ ማራኪ ላይ ሆኘ ጎንደርን አየኋት፡፡ እንቁጣጣሽ መስላለች፡፡ የሌሊት አበባ፡፡ በሲቃ ተዋጥኩ፡፡ ይች ጎንደር ናት፡፡ አወ ጎንደርን አየኋት፡፡ አወ ከእንግዲህ ጎንደር ገብቻለሁ፡፡ በቀጣይ አራት አመታት እዚህ እከትማለሁ ማለት ነው፡፡

………
እየዋልኩ እያደርኩ ጎንደርን እየበረበርኩ እጎበኛት ጀመር፡፡ ታክሲ ውስጥ ከማገኛቸው ሰዎች መካከል ዘመዶች አፈራሁ፡፡ ወደ ምግብ ቤቶች ስሄድ የማገኛቸው ሰዎች ወዲያው ጓደኞቸ ይሆናሉ፡፡ ሲያስተናግዱ የእህት እንጅ የንግድ አይመስልም፡፡ የጎንደር ልጆችን ተዋወቅሁና ሁልጊዜ አመትባልን፤ ክርስትናን፤ ማህበርን እና ሰርግን እያሳደድኩ መታደም የየለት ስራየ ሆነ፡፡ አንድ የሚገርመኝ ነገር የጎንደር ሰው ከተዋወቀህ ቀድሞ የዛሬ ሶስትም አራትም ወር ሊሆን ይችላል “የሆነ ድግስ አለኝ እና እንዳትቀር አደራ፤ የቀረህ እንደሆን እንኳን በምድር በሰማይ አንገናኝም ነው” የሚልህ ነገር ነው፡፡ ሰው ጨዋታ አዋቂ፤ እጅግ ትሁት…
………
አንድ ጊዜ በዩኒቨርሲቲው ውስጥ አመጽ ተነሳ፡፡ ከዩኒቨርሲቲ ጥርግ ተደርገን ተባረረን--ለሰባት ቀን ያህል፡፡ ዩኒቨርሲቲው ታዲያ በቤተ ክርስቲያን ለተሳላሚው ተማሪ እንዳያስጠጉ ለፈፈ፡፡ የጎንደር ሰው ግን ሸሽጎ እቤቱ እያሳደረ እያበላ እያጠጣ ክፉ ቀንን አሳለፈልን፡፡ በደርግ የጎንደር ወጣቶች በኢህአፓነት እየተለቀሙ ሲረሸኑ ወላጆች የሌላ ክፍለ ሀገር ተማሪዎችን እቤታቸው ደብቀው ልጆቻቸውን “አንተ አገር ታውቃለህ ሂድና ተደበቅ፤ ይሄ ግን የሰው አገር ሰው ነው” ብለው ልከው እንግዳዎችን ደብቀው እንዳተረፉ ራሱ የዚህ ታሪክ ውለታ የተደረገለት የሌላ አካባቢ ሰው አጫውቶኛል፡፡
………
ታሪኬን አየሁ፤ ሰማሁ፤ በአይኔ ታዘብኩት፡፡ በውኑ ከሰማሁትና ካነበብኩት በላይ ሆኖ ነው ያገኘሁት፡፡ ድሮ ግንቡ ብቻ ይመስለኝ የነበረው ጎንደር አሁን ሳየው በነበረኝ ቁንጽል ግምት በጣም አፈርኩ፡፡ ለካ ጎንደር ልጥጥ ያለ ሰፊ ከተማ ነው፡፡ ወዲያውም በዛን ጊዜ ከአዲስ አበባ ቀጥሎ ትልቁ ከተማ ነው ተብሎ ተነገረኝ፡፡ ጎንደር ትልቁ አገር፡፡ ጎነደር ትልቁ የአማራራ እምብርት፡፡ አራት አመት ኖርኩበት፡፡ እስካሁንም ድረስ ብዙው ነገር በአይኔ ውል ውል ይልብኛል፡፡ አመት በአል ተጠርቶ መሄድ፤ “በሞቴ አፈር ስሆንልህ፤ በአንድ እጨት ስሄድ” እየተባሉ ጉርሻና ዳረጎት ይናፍቀኛል፡፡ በእድሜ አያቴ የሚሆን ሰው እንኳ መቀመጫ ለቆ እኔን ተቀመጥ የሚለኝ ትውስ ይለኛል፡፡ ብዙ የድሮ ግንብ ፍርስራሾች በብዙ ቦታ እደነበሩ አወቅኩ፡፡ ደርቡሽ፤ ጣልያን፤ የእግሊዝ ድብደባ እና የመሬት መንቀጥቀጥ እዲሁም የዘመነ መሳፍንት ስርአተ አልበኝነት ባያጠፏት ኖሮ ጎንደር የጥንቷ ትልቅ አበባ ከተማ ነበረች፡፡ በተለይ የጥንት ገጽታዋን በአይነ ህሊናየ ስስላት በጣም እንገበገባለሁ፡፡
……..
ምሽት ቤቶች እነ ላንባዲና፤ ዲሰንት ፓብ፤ ብርቧክሶች የባህል ምሽት ቤት፤ ቋራ ሆቴል፤ ሰርክል ሆቴል፤ ተራራ ሆቴል፤ ሀበሻ የባህል ምግብ ቤት፤ ጃን ተከል ዋርካና መናፈሻው፤ ጉዛራ መናፈሻ፤ ሳሙና በር ያሉ መዝናኛዎች፤ ብሪጅ እስራኤል መዝናኛ፤ ወዘተ ውል ይሉብኛል ዛሬም፡፡ ቴዎድሮስ ካምፓስ፤ ማራኪ ካምፓሰ፤ ጀሲ ካምፓስ ዋና ዋናዎቹ ካምፓሶች…..እያንዳንዳቸውን እየተመላለስኩ ኖርኩባቸው፡፡ ቀነኒሳ ጫት መሸጫ የሚባልም ነበር፡፡ አንድ ቀን “አምጣ ይሄን የአማራ ጫት” ብሎ በጥላቻ ሁኔታ ተናግሮ በጥፊ የተመታ ሰውም እንደነበር አይቻለሁ፡፡ ከጎንደር ልጆች ጋር ሆነን አስራ ስምንት ወይም ልደታ እየሄድን ጠጥተን ሰክረን ስንገባ እደነበረ የዛሬ ትዝታየ ነው፡፡
……..
አንድ ጊዜ ትንሽ ራቅ ወዳለች የገጠር ከተማ አንዱ ጎንደሬ ጓደኛችን ሰርግ አለ እህቴ ትዳራለች ብሎ ወሰደን፡፡ ከዛ ሄደን የተደረግልንን መስተንግዶ መቸም አልረሳውም፡፡ ዳሱ ለሁለት ተክፍሎ ስናይ ጊዜ ምን እንደሆነ ጠየቅነው፡፡ እሱም በአገጩ እያሳየ “ያኛው የሙስሊም ክፍል ነው፡፡ ይሄ ደግሞ ክርስቲየያኑ ነው” አለን፡፡ እርስ በርስ እየተገረምን ተያየን እና እዲያብራራልን ጠየቅነው፡፡ እርሱም እንዲህ አለን፡፡ በኛ አገር ሰርግ ወይም ሌላ ድግስ ሲደገስ ክርስቲያኑ ሙስሊሞችን ይጠራል፡፡ ከዛ የሚመጡትን ሙስሊሞች ቁጥር ገምቶ የሚበቃቸውን እንስሳ ያዘጋጃል፡፡ እደ ቁጥራቸው በግ ወይም ወይፈን ይዘጋጅላቸዋል፡፡ ከዛም ሙስሊም እንዲባርክላቸው ይደረጋል፡፡ በቃ እዲህ ነው፡፡” ዛሬ በግ ታርዶላቸው ነው” አለን፡፡ ሙስሊሞችም ሲድሩ ወይም ሲደግሱ እዲሁ ያደርጋሉ፡፡ በጣም ተገረምን፡፡ የጎንደር አማራ አንዱን ዳስ በመጋረጃ ወይም በሸበባ ቅጥል ይከፍልና አንድ ላይ ደግሶ ይዳዳራል፡፡ ሙስሊሞች በዛ በኩል ክርስቲያኖች በዚህ በኩል ጉድ ጉድ እያሉ ሰርጋቸውን ሲያደርጉ በአይኔ በብረቱ አይቻለሁ፡፡ ይህንን ያየሁና የሰማሁ ሰው ታዲያ አንድ ምግባረ ብልሹ አማራ-ጠል ኦሮሞ ጎንደር ላይ ሙስሊሞች ጫና ይደረግባቸዋል ብሎ ሲያወራ በሚዲያ አይቸ ሰውነቴን ሁሉ አንቀጠቀጠኝ፡፡
……..
ጎንደር እኔ በነበርኩበት ጊዜ ወደ ኋላ እንደቀረች እና ልጆችዋም በቁጭት እንደሚንገበገቡ አውቃለሁ፡፡ በተለይ አንዱ ጓደኛችን አጼ ፋሲል ከሞት ተነስቶ ቢያያት አዝኖ ከተማየን የት ጣላችኋት ብሎ ያለቅስ ነበር እያለ በቁጭት እርር ትክን እያለ ያጫውተን ነበር፡፡ እኔም አብሬ እርር ድብን እላለሁ፡፡ በጣም የሚገርመው ተመርቄ በስራ አለም ቆይቸ በሆነ አጋጣሚ ከስምንት አመት በኋላ ወደ ጎንደር ሄድኩ፡፡ እኔ ትምህርት ስጀምር የተጀመሩ ህንጻዎች ከዛን ያህል አመት በኁዋላም አልተጨረሱም፤ ብዙዎቹ እንደ ጅብራ ተግተረው ሳያቸው የድሮው ጓደኛየ ንግግር ትውስ ብሎኝ አልቅስ አልቅስ አለኝ፡፡ አወ ጎንደር ሆነ ተብሎ የተበደለች ከተማ እንደሆነች ግልጽ ነው፡፡ በውጭ አገር የሚገኙ ነዋሪዎችዋ እናልማት ብለው ባርጤዛው ወያኔ አይቻልም እንዳላቸው ሰምቻለሁ፡፡ በርግጥ ወደ ወያኔ ካዝና የሚገባው ከውጭ አገር የሚላክ ገንዘብ በዋናነት ብዙው የአማራ በተለይ ደግሞ የጎንደር እንደሚያመዝን ይታወቃል፡፡ ያ ገንዘብ ብቻውን ጎንደርን እንኳን ከሌሎች ከተሞች ጋር እኩል ማድረግ ይቅርና ከሁሉ የምትበልጥ ትልቅ ከተማ ባደረጋት ነበር፡፡ ከሁለት አመት በፊት ሰሊጥ ብቻ 26 ቢሊዮን ብር እደተመረተ አውቃለሁ፡፡ ግን ነገሩ ሲያስቡት ራስ ምታት ይቀሰቅሳል፡፡ አንድ የምጣኔ ሀብት ባለሞያ ጓደኛየ እደሚነግረኝ የጎንደር ሀብት በሰላም ተሳክቶልን የአማራን መነግስት ብንመሰርት ብቻውን ቀጥ አድርጎ እንደሚይዘው ነው፡፡ ይህ ጓደኛየ “የሸዋና የወሎ ሰው ሩቅ ስለሆነ የጎንደርን ሀብታምነት አያውቅም፤ ቢያውቅ ግን ደስ ይለኝ ነበር” በማለት ይቆጫል፡፡ እኔም በብዙ መልኩ ለመታዘብ እንደቻልኩት ጎንደር ሀብታምና አምራች አገር ነው፡፡ ግን የምርቱ ባለቤት አይደለም፡፡ እያመረተ ያመረተውን እንዳይቀምስ የተደረገ ህዝብ ነው፡፡
……
ጎንደር ላይ በቆይታየ ያየሁትን እና የኖርኩበትን ህይወት ጽፌ አልጨርሰውም፡፡ ይሁንና ለማስታወሻ ብቻ ይህንን አልኩ፡፡ ብቻ ባጭሩ ጎንደር የተማርኩብሽ ብየ ልሰናበት፡፡ የተማርኩብሽ የእምነት አገር መሆንዋን እና ምህረት የተደረገልን እዛ ነው ብየ እፈታዋለሁ፡፡ የዩኒቨርሲቲ ትምህርቴን የቀሰምኩብሽ እላታለሁ፡፡ የሰው ፍቅርን፤ ጨዋታና ደግነትን የተማርኩብሽ እላታለሁ፡፡ ለበጎነትዋ ከሰሜን በኩል የተከፈላትን የአፈርና ጠጠር ክፍያ ሳስብ አማራ ከእንግዲህ ለራሱ ማሰብና አቅጣጫ መቀየር እንዳለበት ጎንደር ምሳሌ ናት ብየ የተማርኩባት ናት እላታለሁ፡፡ የተማርኩብሽ ጎንደር! የተማርኩባት ጎንደር! አማራ ደጋግሞ የተነሳባትና የወደቀባት ጎንደር! የታላላቆቹ ጀግኖች ቅድመ አያቶቻን ምድር ጎንደር! የአማራነታችን ፈርጥ ጎንደር! ዘውድና ክብራችን ጎንደር! ድፍረትና ጀግንነትን ልባችን ውስጥ ያተሙት ያለፉት ጀግኖች አማሮች ምድር ጎንደር! ከፈጣሪ በቀር ሰው የማይፈሩት ጀግኖር አባቶቻችን አገር ጎንደር! ጎንደር ቤተ አማራችን! ስላንች ባሰብን ቁጥር ትልቅነታችን ትዝ ይለናል!
የተማርኩብሽ ጎንደር! የተማርኩባት ጎንደር
መለክ ሐራ ከቤተ አማራ
ጎንደር ቤተ አማራ

ሃረግ

ሃረግ

ፍልቅልቅ ፣ቀይ ፣የደም ገንቦ ናት ። እንኳን ሳቋ ውሽክታዋ ልብን ያርዳል።አይነ ኮሎ ናት።ደም የቋጠሩ የመሰሉ ከበድ ያሉት ከናፍርቶቿ ልክ እንደ እንቦቀቅላ ህፃን ከንፈር ይርበተበታሉ ። ቁመቷ ልከኛ ነው ። መቃው አንገቷ ላይ አረንጓዴ የመሰሉ የደም ስሮቿ የአንገት ፎጣዋ ሊሸፍናቸው ስላልቻለ ደሟን ይዘው ሲሯሯጡ ፍንትው ብለው ይታያሉ። ዳሌዋን የሚያገማሽር ጠበቅ ያለ ጥቁር ጅንስ አድርጋለች ።ሰፋ ያለው ቡላ ሹራቧ ወገቧን እንደ ፅዋ ሙዳይ አልብሶታል። ችቦ አይሞላ ወገቧ በሹራቡ ቀዳዳ እንደ ዘንዶ ሲጥመለመል ይታያል። የሹራቧን እጅጌ ሰብሰብ አድርጋዋለች። ልክ የአንገቷ አይነት አረንጓዴ መሰል የደም ስር ክንዷ ላይ ተጋድሟል። እሱን ተከትዬ ስሄድ አይኖቼ አለንጋ እጣቶቿ ላይ ደረሱ። የጥፍር ቀለሙ ብናኝ ተጣብቆባቸው የሚብረቀረቁ አለንጋ እጣቶች… …
አይኖቼን አሸት አሸት ፣ጭፍን ክፍት አደረኳቸው … ያየሁትን ውበት ይበልጥ አጉልተው አሳዩኝ ።ህልም አለመሆኑንንም አወቅኩ ። የማየው ነገር እውነት ነው። ከአሁን በፊት አይቼው የማላውቀው ውበት እንደ ጭስ አባይ ፏፏቴ ከፊት ለፊቴ ይንፏፏል። ጠረኗ አፍንጫዬን ስቦ አንገቷ ስር ሊያጣብቀው ትንሽ ቀረው። "በስመ አብ" ለማለት አጉተመተምኩ። ሰማችኝ መሰል ዞርርር ስትል ከነፈገግታዋ አይን ከአይ ግጥምምም ። ድምፅ አውጥቼ "በስመ አብ!" አልኩ እና አንገቴን ሰበር አደረኩት ። ለካ እንዲህ አይነት ሴት ታስፈራለች! የውበት መብረቅ መታኝ ። ክው ብዬ ቀረሁ።
ከደባርቅ ወደ ጎንደር የሚሄድ አውቶብስ ለማሳፈር ግፊያ ላይ ነው ያዬኋት ። ከሚያስጠሉኝ ነገሮች አንዱ ግፍያ ነው። እሷም እንደኔ ግፊያው አስጠልቷት ይሁን አቅም አጥታ ከኋላ ተስፋ በመቁረጥ ስሜት ሁና ቁማለች ። እኔ ከሷ በኋላ የመጨረሻው ሰው ነኝ። የምጋፋበት ጉልበት አጥቼ አይደለም ። ግን ለሆነ ነገር ከተጋፋው እራስ ወዳድ የሆንኩ እየመሰለኝ አፍራለሁ ፣አልጋፋም። ወላ ቁሜ ልሂድ እንጂ አልጋፋም።

"አቦ አንተም ተጓዥ ነህ? አቦ በናትህ ከሆንክ እንደምንም ብለህ ቦታ ያዝልኝ ፣ በእግሬ ብዙ ርቀት ተጉዤ ነው እዚህ የደረስኩት ቁሜ መሄድ አልችልም ። ውልቅልቅ ብያለሁ… …እ" …አላስጨረስኳትም ።ፈንቅል ፣ ሰንጥቅ ክፍለ ጦር ሆንኩ። ማን ከፊቴ ይቁም? ብቻ ከፊቴ መቦጫጨር ስሜት እና ከትክሻዬ መዘንጠፍ ስሜት ጋር ሆኜ እራሴን ባለሁለት ወንበር ባለቤት ሆኖ አገኘሁት። በመስኮት አንገቴን አውጥቼ ግዳዩ እንደሰመረ አበሰርኩላት ። ፍልቅልቅልቅ… እያለች ነው። "አቦ ተፈልቅለቂ! " አልኩ በሆዴ …

ዳባት ሳንደርስ የእሷን እና የቤተሰቧን ታሪክ አውርታኝ ፣ የእኔ እና የቤተሰቤን ታሪክ አውርቻት ጨርሰናል። በሂዎቴ በቀላሉ የተግባባሁት ታሪኬን በአጭር ሰአት የዘረገፍኩለት ሰው አንደኛዋ እሷ ናት ። ርግብ ነገር ነች ። የምትታመን፣ ሳትናገር እንዲንከባከቧት የምታስገድድ ፣ፊቷን ቢነኩት የሚቆሽሽ የምትመስል መልአክ ነገር ።

ሃረር አራተኛ የሚባል ሰፈር ነው ተውልዳ ያደገችው። እናቷ የመንዝ አባቷ ደግሞ የጎጃም አማሮች ናቸው።አባቷ የደርግ ወታደር ሻለቃ ነበር ። በሂዎት የለም ። ሽሬ ላይ በተካሄደው ጦርነት የህወሓት የእጅ ቦንብ በጣጥሶታል። ለአስከሬንነት እንኳ አልበቃም። እናቷ በአንድ የመንግስት ድርጅት ውስጥ ፅዳተኛ ነች ። በምታገኛት ኩርማን ደሞዝ እሷን እና ሌሎች ታናናሽ ሁለት እህቶቿን ታስዳድራለች። እቁብ ገብታ ይችን የውበት ገንቦ ልጇን ሃረር መምህራን ኮሌጅ በዲፕሎማ አስመረቀች።

ቶሎ ተመርቃ ወጥታ ስራ ይዛ ሁለት ታናናሾቿን የማስተማር ህልሟ ከሰመ ። ሃረሪ ክለል ውስጥ አማራ ሆኖ መገኘት ስራ በቀላሉ አያስገኝም። ጎረቤት ክልል ኦሮምያም ለአማራዋ ስራ የለውም። በሱማሌዎች የሚሾረው ድሬድዋ መስተዳድርም ስራ አላገኘላትም።የሚገርመው ኦሮምኛ በደንብ ሃደሪኛ ትንሽ ትንሽ ትችላለች። ስራ ግን ጠፋ ። መከራ አየች ።ወጣች ወረደች… ሃባ ነገር የለም ። በመጨረሻም እሷ እና መሰል አማሮች" አማራ ክልል ሄዳችሁ ስራ ፈልጉ" ተብለው ቁርጣቸው ተነገራቸው።

"ገላዬን ለወሲብ ቄራ ከማቀርብ አቦ !ልሂድ እና ልሞክር ብዬ ባህርዳር መጣሁ ። የማላውቀውን የአባቴን ሃገር ረገጥኩ ፣ የሆነ የማላውቀው ስሜት ወረረኝ ።አባቴ በቅጡ ቤተሰቦቹን እንኳ ሳያስተዋውቀን፣ ሃገሬን ኢትዬጵያ እንዳለ ነው ወጦ የቀረ። ባህርዳር ስደርስ የምተዋወቀውን ሰው ሁሉ ስለ አባቴ እጠይቅ ፣ፎቶውንም አሳይ ነበር ። የሚያውቀው ሰው አንድም አላገኘሁ። መድሃኒያለምን እንደ እኔ አይነት ሞኝ እኮ የለም። አቦ ሁሉም ሰው ዘመዴ ይመስለኛል። አሁንም እንደዛ ነው ሚሰማኝ…በአማራነቴ ስለተገፋሁበት አማራ ሁሉ ዘመዴ ነው ሚመስለኝ ። ሁሉንም እየያዝኩ ባቅፋቸው እወዳለሁ። ……ያው የአማራ ትምህርት ቢሮ የበየዳ ትምህርት ቤት አስተማሪ አደርጎ ቀጠረኝ። ምንም አማራጭ የለኝም። ትራንስፖርት አስቸጋሪ ነው። ብዙ ግዜ አይገኝም ከተገኘም የጭነት መኪና ላይ እንደ ጆንያ ሁነህ ነው ። አንዳንዴ መኪና ጭቃ ይያዛል ፣ ገደል ይናድ እና መንገድ ይዘጋል አንዳንዴም መገልበጥ አለ። ያው ደባርቅ ለመድረስ በግርህ ከ40 እስከ ስልሳ ኪሎሜትር ልትጓዝ ትችላለህ። አማራነት ከሃረር አስባርሮ ራስ ደጀን ጣራ ላይ ሰቀለን። አቦ ግን ምን አድርገን ነው?…ከደባርቅ ጎንደር ፣ ከጎንደር አዲስ አበባ ከአዲስ አበባ ሃረር እጓዛለሁ። የእንጀራ ነገር ……………"

ቅድም በውበቷ አሁን በታሪኳ አንገቴን አቀረቀርኩ ። ውስጤ ተላወሰ ፣ እንባዬ ሳላውቀው እዬፈሰሰ ነው ። ወደ መስኮት ዞርኩ እና እንባዬን በመዳፌ አበስኩ ። "አቦ ተዋ እኔ ለምጀዋለሁ ። ከህዝቤ መሃል እንዳለሁ ነው ሚሰማኝ። ሰላም አለኝ ። እውነቱን ልንገርህ አይደል። አሁን አሁን እንዴውም ወደ ሃረር ስሄድ ነው የሚከፋኝ። የእናቴ እና የእህቶቸ ነገር ሆኖብኝ እንጂ አቦ እዚህ ነው መኖር የምፈልገው። " ፈግግታዋ ውስጥ ፍፁም እውነተኝነት አለ ። አየሁት።

መጀመሪያ ላይ ሳያት የወንድነት ስሜት ነበረኝ አሁን ግን የወንድምነት ስሜት ሞላብኝ ። እቅፍ አደረኳት ። ታቀፈችኝ። ………ጎንደር ስንደርስ እኛ ቤት አድራ እንድትሄድ ጠየኳት ። ደንቢያ ውስጥ ከጯሂት አካባቢ የሚመጡ አንዲት ሴት እና አንድ ወንድ የሃረር ጓደኞቿ (እንደሷው በአማራነት የተገፉ መምህሮች ናቸው ። )አዘዞ እየጠበቋት እንደሆን ነግራኝ ተሰናብታኝ ሄደች ። እኔም አንገቴን እንዳቀረቀርኩ በመከፋት ስሜት ሁኜ ፋሲል ሆቴል ላይ ወርጄ የራስ ሚካኤል ስሁልን ቤተ መንግስት በቀኝ አይኔ በጎሪጥ አሻግሬ እያዬሁ የአስተዳደር ደረጃውን ቀስ እያልኩ ወጣሁ እና ወደ ደብረ ብርሃን ሥላሴ ሰፈር አቀናሁ… …

በሚቀጥለው አመት ጎጃም ሃገረ ሰላም አካባቢ እንደተመደበች በስልክ ነገረችኝ ።ኢትዬጵያን ለቅቄ እስክወጣ ድረስ አልፎ አልፎ ስልክ እንደዋወል ነበር ። ከወጣሁ በኋላ ግን ስደውልላት ስልኳ አይሰራም። ደጋግሜ ሞከርኩ አይሰራም ። ከሆነ ግዜ በኋላ ስልኳም ጠፋብኝ።አሁን የት እንዳለች አላውቅም ። ፌስቡክ ላይም ፈለኳት አላገኘኋትም ። የምስራቋ የውበት ኮከብ በዘረኝነት ጥልመት የት ተሸብባ ይሆን? … ……

መሳፍንት ዘ አማራ

የአማራ ተረት የጥበባችንና የእኛነታችን መስታወት

የአማራ ተረት የጥበባችንና የእኛነታችን መስታወት

ተረት የማህበረሰብ እድገት ደረጃን ይለካል፡፡ ተረት ከጠቅላላ የሰው ልጅ ቋንቋ ውስጥ አንዱ ክፍል ነው፡፡ ባህሉ ያደገ ማህበረሰብ ብዙ አይነትና የተለያየ ጥልቀትና ይዘት ያላቸው ተረቶች ይፈጥራል፡፡ ከረጅም ጊዜ በፊት ጀምሮ የሚነገሩ ተረቶችን የያዘ ማህበረሰብ ስናገኝ በዛ ተረት ውስጥ ያ ማህበረሰብ ያለፈባቸውን ውጣ ውረዶች፤ እንደማህበረሰብ የኖረባቸውን ዘመናት ርቀት፤ ከሌሎች የሩቅና የቅርብ ህዝቦች ጋር ያለውን ግንኙነት፤ እርስ በእርስ በልዩ ልዩ ዘርፎች ያለውን መስተጋብር፤ የእምነትና ባህል እድገቱን፤ የጦርነት ታሪኩን፤ የንግድና ልውውጥ እድገቱን፤ የምጣኔ ሀብታዊ ስምሪቱን እና እድገቱን….እንማራለን፡፡ የአንድን ህዝብ ያለፈ እድገት እና ያለፈው እድገቱ ለአሁኑ ጊዜ አኗኗሩ ያለውን መሰረትነት ለማወቅ መጀመሪያ ተረትና ስነቃሉን፤ ቅኔና ግጥሙን፤ ፈሊጥና ስላቁን ማወቅ ያሻል፡፡ የተለያዩት ህዝባዊ ተቋማት እያደጉና እየተስፋፉ በሄዱ ቁጥር የህዝቡ ተረት እየበዛ እና እየረቀቀ ይመጣል፡፡ ለምሳሌ የኢኮኖሚ እድገት ቋንቋውን ይለውጠዋል፡፡ የእምነት ተቋማት መደርጀት ተረትን ይቀይረዋል፡፡ ፖለቲካዊ አድማሱ በሰፋ ቁጥር ተረቱ እየሰፋ እና እየጠለቀ ይሄዳል፡፡ ወታደራዊ ድሉ እየተበራከተ በሄደ ቁጥር ተረቱ እየሰፋና እየረቀቀ፤ እየጠለቀ ይሄዳል፡፡ ለምሳሌ ወደግብርና ደረጃ የተሸጋገረ ህዝብ ተረቱ ከግብራና ጋር ይያያዛል፡፡ በዘላንነት የተወሰነ ህዝብ ተረቱ ዘላንነት ይሆናል፡፡ እርስ በእርሱ ሲናጭ የኖረ ህዝብ ተረቱ ስለመናጨት ይሆናል፡፡ ባጭር አገላለጽ ተረት የአንድ ህዝብ ሁለንተናዊ የማህበረሰባዊ እድገት ደረጃ ነጸብራቅ ነው፡፡ ተረቱን በማጥናት የህዝቡን ያለፈና የአሁን እድገቱን በትክክል መረዳት እና ከሌሎች ጋር ማወዳደር ይቻላል፡፡ ህዝብ ሲያድግ ተረቱም አብሮ ያድጋል፡፡

አረቦች በተረት የታወቁ ናቸው፡፡ ምክንያቱ የአሁኑ የአረብ ህዝ በአብዛኛው የባቢሎንና ሱሜሪያን ስልጣኔ ወራሽ ስለሆነ ነው፡፡ በሰው ልጅ ታሪክም ቀድሞ የሰለጠነው አረቡ ክፍል ነበር፡፡ ከዛ የተነሳ የዳበረ ባህል አለው፡፡ የዛ የዳበረ የህዝብ ባህል ክፍል የሆነውም አረቦችን ታዋቂ የተረት ባለቤቶች አድርጓቸዋል፡፡ በዚህም አካሄድ ተረት የእድገት ምልክት ነው እንላለን፡፡ ምክንያቱም አንድ ህዝብ በተረትና ምሳሌ ነገሮችን የሚወክለውና የሚገልጸው በደረሰባቸው እድገቶችና በሚያውቃቸው ነባራዊ እውነቶች ላይ ተመስርቶ ነው፡፡

ወደአማራ ስንመጣ ሁኔታውን ተመሳሳይ ሆኖ እናገኘዋለን፡፡ ለረጅም ዘመናት በአማራነት ባመዛኙ አንድ አይነት ቦታ እና በተመሳሳይ የአየር ንብረት ክልል እንዲሁም በተመሳሳይ የምጣኔ ሀብታዊ ስራ ተሰማርቶ ስለኖረ ይህንን የሚገልጽ ልዩ ተረትና ምሳሌ አዳብሯል፡፡ የአማራ ተረቶች ስፋት እና ጥልቀት የማህበረሰቡን ዘርፈ ብዙ ያለፉ ስልጣኔዎች የሚያሳዩ ናቸው፡፡ የዛ ያለፈው የማህበረሰብ እድገት ውጤትም ዛሬ በእያንዳንዳችን ህይወት ውስጥ ይንጸባረቃል፡፡ አማራ ትልቅ እድገት ላይ በመድረሱ ምክንያት በአይነታቸው የተለያዩ እና በይዘታቸው አያሌ የሆኑ ተረትና ምሳሌዎች ባለቤት ሆኗል፡፡ ተረትና ምሳሌዎቹን በጥንቃቄ ለተገነዘባቸው ስለ ህዝቡ የሚናገሩት ነገር አለ፡፡ ለምሳሌ ተረትና ምሳሌዎቻችን የተሳተፍነባቸውን አውደ ውጊዎችን፤ ታሪካዊ ዳራዎችን፤ የእምነት ሁኔታዎችን፤ የንግድ ነገሮችን፤ የአኗኗር ዘይቤዎችን፤ የፖለቲካ ስርአተቶችን፤ የህግ ስሪቶችን፤ የሰው ለሰው ግንኙነት ደንቦችን፤ መንግስታዊ ህግጋት እና ደንቦችን ሰማያዊ እና መድራዊ ህይዎቶችን….በተገቢው መንገድ ይገልጻሉ፡፡ የአማራን ተረቶችን ብቻ በአጽንኦት በመገንዘብ የህዝቡን ያለፉ የእድገት ደረጃዎች እና አኗኗር ዘይቤዎችን በቅጡ መረዳት ይቻላል፡፡ ሰፊ እድገት ሰፊ ተረት፤ ጥልቅ ፍልስፍና ጥልቅ ተረትን ይወልዳል፡፡ የአማራ ተረትና ምሳሌዎች በጣም ረቂቅ ከመሆናቸው የተነሳ አንዱ ብቻውን ብዙ ነገር መግለጽ ይችላል፡፡ በአጭር ቃላት ስንትና ስንት ነገርን በቀላሉ መግለጽ የነጠረ ተረትና ምሳሌ ባለቤትነትን የሚያረጋግጥ ነው፡፡ ደግሞም ተረቶች ፍልስፍናዊ ባህርያት አሏቸው፡፡ ያለፈው የአማራ ህዝብ የደረሰበትን የአስተሳሰብ እና የፍልስፍና ደረጃ ለማወቅ የተረቶችን ይዘትና ስፋት ማወቅ ብቻውን በቂ ነው፡፡

አንድ ህዝብ በጣም ሲያድግ ቁሳዊ ነገሮችን ከምናባዊ ነገሮች ጋር በማቆራኘት ምጡቅ የሆነ ፍልስፍናዊ ተረትና ምሳሌ ይፈጥራል፡፡ ቁስና ምናብን አንድ ላይ አጣምሮ ረቂቅ ትርጉም እንዲኖራቸው ማድረግ የህዝብን የረጅም ጊዜ የባህል እና ስነ አእምሮአዊ እድገት የሚመለክት ነው፡፡ ያላደጉ ህዝቦች እምብዛም የመንፈስና የቁስ ረቂቅነትን መግለጽ የሚያስችል ተረትና መሰል የቋንቋ ሀብት ይጎድላቸዋል፡፡ እያደጉ ሲሄዱ ግን ተረትና ምሳሌያቸውም አብሮ ያድጋል፡፡ የአማራ ተረትና ምሳሌዎች ታዲያ ቁሳዊውን አለም ከምናባዊው አለም ጋር በማጣመር ረቂቅ የሆነ ትርጓሜን የሚሰጡ ናቸው፡፡ የተረትና ምሳሌዎቹ ባህርያትም የህዝቡን ያለፈና የአሁን የእድገት ደረጃ ያመለክታሉ፡፡ ባጭሩ አንድ ህዝብ ሲያድግ ሰፊ ቋንቋ ይኖረዋል፡፡ ያ ሰፊ ቋንቋ ብዙ ቁሳዊና ምናባዊ እሴቶችን እና ነባራዊ ሁነቶችን ለመሰየም ይረዳል፡፡ ከዚህም ጋር ተያይዞ ሰፊና ጥልቅ ተረትና ምሳሌ ይፈጠራል፡፡

ፍላጎትና ስሜትን በምሳሌ ማስረዳት መቻል የስነልቡና እድገትና ባህርይንም ያመለክታል፡፡ የውስጥን ፍላጎትና መሻት በምሳሌ አድርጎ መናገር እና ለሰሚው የምርምር ጊዜና እድል በመስጠት ማሳካት የሚችል ህዝብ በጣም ለረጅም ጊዜ በአንድነት ኖሯል፤ ስለዚህም በውጫዊ ንግግር ብቻ ሳይሆን በውስጣዊ ፍላጎትም ይተዋወቃል ማለት ነው፡፡ የአማራ ተረትና ምሳሌዎችም የሚያሳዩት ይህንን ነው፡፡ በተረትና ምሳሌዎች የአንዱን ወገን ውስጣዊ ፍላጎት ማወቅ የሚያስችል ጥበብ፡፡ እናም እነዚህን ተረትና ምሳሌዎቻችንን ያለፈው ትውልድ ሳይንሳዊ ምርምር ውጤት እላቸዋለሁ፡፡ ለምን ቢባል የሚያስተላልፉት መልእክት እና ለአነጋገር ቀላል መሆናቸው ትልቅ የጥበብ ውጤት መሆናቸውን ያሳያልና፡፡ የተረትና ምሳሌዎች ረቂቅነት ረቂቅ ትውልድ እንደነበረ ያመለክታል፡፡ ይህም ያ ረቂቅ ትውልድ የበለጸገ ባህል እንደነበረው ያስረዳናል፡፡ ለትክክለኛ ነገሮች ትክክለኛ የተረትና ምሳሌ ጥምረት መፍጠር በራሱ የህዝቡን ጥበብ የሚያሳይ ነው፡፡ በዚህ ረገድም አማራ የተረት ባለሀብት፤ ባለቤት ነው እንላለን፡፡

ታዲያ ስለምንድር ነው በአማራ ላይ ላፉት 24 አመታት ከፍተኛ የተረትና ምሳሌ ማጥላላት ዘመቻ የተደረገበት ብለን ስንጠይቅ የአማራ ጠላቶች የተረትና ምሳሌያችንን ሀይል እና ያለፈውን የህዝባችንን ዘርፈ ብዙ እድገት የሚያረጋግጡ በመሆናቸው ከክፉ ቅናት የተነሳ ነው ብለን እንደመድማለን፡፡ ተረታችን ላይ የተዘመተበት ምክንያትም እንቁ በመሆኑ ነው፡፡ ድንጋይ የሚወረወረው ፍሬ ወዳለው ዛፍ ነው እንዲሉ ተረትና ምሳሌያችን ጠላቶቻን ሊያሟርቱበት እንደከጀሉት ሳይሆን የሆነ እንቁ ነገር መሆኑ ነው፡፡ አማራን እና የአማራ የሆነውን ሁሉ ማጥፋት በሚለው አጀንዳ ስር ዋነኛ ሰለባ የሆነው ተረትና ምሳሌያችን ነው፡፡ ድንቅ ሀብታችን ባይሆን ማን ይነካው ነበር! የሚገርመው ተረታችን የተዘበተበት በራሱ በአማርኛ ተረት ነው፡፡ ነጋ ጠባ ተረት ምናምን እያለ የአማራን ባህል ሊያንቋሽሽ ሲዳክር የነበረው የወያኔው አምበል አገሪቱን በተረት ብቻ እንደ“መራት” የሚታወስ ነው፡፡ ተረታችንን በተረታችን ለማጥፋት ብዙ የጣረ ነው፡፡

ወዳጀቸ ካሉን ሀብቶች ሁሉ ትልቁና ዋነኛው ተረትና ምሳሌያችን ነው፡፡ ያለፈው ትውልድ ሊነበብ የሚችለው በቀዳሚነት በተረታችን ውስጥ ነው፡፡ እኛነታችን በተረታችን ታትሟል፡፡ ተረቴ እወድሀለሁ፡፡ ተረቴ የአባትና እናቶቸ ጥበብ፡፡ እኔም ለልጀ አስተላልፍሀለሁ፡፡

ድል ለአማራ
መለክ ሐራ ከቤተ አማራ

የአማራ ሕጻናት የማእጸን ሰለባ / Amhara sterilization

Here is a shocking revelation of first hand account of the silent genocide in which countless Amhara women have been sterilized by tegre-weyanes. 

Since the the Tigray people Liberation Front [TPLF] came to power in Ethiopia in May 1991, it has actively and systematically been following genocidal polices against the Amhara people. In the process 2 plus million Amharas have ceased to exist from the face of earth in what I would call the Silent Genocide - the most unparalleled mass extermination in Ethiopian and perhaps African history.

Discover Amhara

Amhara Genocide Documentary MUST WATCH

Amhara region; not only the poorest in Ethiopia but the world

ነፃ የሚያወጣን እውነት = ቤተ-አማራ

ነፃ የሚያወጣን እውነት = ቤተ-አማራ 
------------------------------------- 

አባቶቻን አያቶቻን ቅድመ አያቶቻችን እስከ ምንዥላታችን እስከ እስከ….ድረስ እንደ አማራ ለዚች ምስኪን ሃገር ዋጋ የከፈለ የለም፡፡ ይህ ዋጋ ግን በጨቋኛ የትግራይ ብሄር ዋጋ ተነስቶት እርግማን ሆኖ የመከራ መዐት እንድንቀበል ሆነናል፡፡ አማራነት ከባህል ከእሴትና ከወግ በዘለለ አጥንትና ደም መሆኑን ያወቁ ወራሪዎች እነሆ በአማራ ላይ ሞት አውጀው መንቀሳቀስ ከጀመሩ ዘመናት አለፉ። ወዳጆቻችን እና ጎረቤቶቻችን ያልናቸው በሙሉ አጥፊዎቻን ሆነው ታሪካችንን ሰርዘው በታሪካቸው ሊተኩት በእንቅስቃሴ ላይ ናቸው፡፡

ነገር ግን ይህ የመከራ ጽዋ ሞልቶ መፍሰስ መጀመሩ እንሆ ቤተ-አማራ ተጸንሳ እንድትወለድ ግድ አለ፡፡ የምስኪኑ የጭቁኑ አማራ ልጆች ተጠራርተው ተነጋገሩ፤ ተነጋግረውም መፍትሄ የሚሉትን ፋና ወጊ ሃሳብ እንካችሁ አሉ። ይህ ዜና የአማራን ዳግም ውልደት አበሰረ። እኔም በቤተ አማራ ወንጌል ተጠምቄ ዳግም አማራ ሆኘ ተወለድኩ። ቤተ አማራም እንደግል አዳኘ ሆነች ፡፡ ከዚህ በኋላ ሌላ ቤት የለንም፤ ያው ቤታችን አንዷ ቤተ-አማራ ናት፡፡

ይህ ሃሳብ ብዙዎችን አስደንግጧል ፤ ብዙዎችን አስጩኋል፤ ብዙዎችንም አስደስቷል፡፡ ሰሞኑን በፌስ ቡክ እያየነው ያለው አርግማንና ውግዘት ለዚህ አይነተኛ ማሳያ ሊሆን ይችላል፡፡ በተለይ ደግሞ ቤተ አማራ እንደ ጠላት ሲፈረጅ መመልክት መቻላችን ትንሽም ቢሆን አስገራሚ ነገር በመሆኑ ይህንን ሃሳብ አንስቼ እንድጽፍ ምክንያት ሆኖኛል፡፡

በመጀመሪያ ግን ይህ ሃሳብ የግሌ እንጅ የማንም ግለሰብ ሆነ ማህበረሰብ አቋም ያለመሆኑ ሊታወቅ ይገባል። ይህ ከሆነ ዘንዳ ሀሳቤን ለማቅረብ ያስደፈረኝ “በአንድነት” ሃይሎች በኩል የቤተ-አማራ አጀንዳ አቀንቃኞች ላይ እየተወሰደ ያለውን ውግዘት በተመለከተ ነው፡፡ ጉዳዩን ይበልጥ የከረረ የሚያደርገው ደግሞ አመክኖዮታዊ ክርክር/ውይይት አድርጎ የሃሳብ የበላይነትንና መተማመን ደረጃ ከመምጣት ይልቅ ተራ መወነጃጀል፤ መሰዳደብ ለዚያወም አንድ መሆን በሚገባቸው አማሮች መካከል ሆኖ ሲታይ ጉዳዩን ለመረመረው የኢህአፓን የትግል ሂደቶች የሚያስታውስ ይመስላል፡፡ ስለዚህ መነጋገርን መሰረት ያደረገ ትግል በሁሉም ሃይሎች ዘንድ ሊኖር ሲገባው ወደ ተራ ስድብ ደረጃ ወርዶ የሰዎች ስብዕና ሲበሻቀጥ ማየትም መስማትም ይከብዳል። ስለሆነም ሃሳብን በሃሳብ እንጅ ስብእናን በማንቋሸሽ የሚመጣ ለውጥ ባለመኖሩ ይህ ጉዳይ ሊታሰብበት ይገባል እያልኩ የግል ሃሳቤን ለማቅረብ እሞክራለሁ፡፡

1. ቤተ-አማራነት ለምን አስፈለገ፡-

ይህ ወሳኝ ጥያቄ መመለስ የነበረበት ከሃያ ምናምን አመት በፊት አማሮች ከነ ህይወታቸው ገደል ይለቀቁበት፤ ቤታቸው በላያቸው ላይ ተቆልፎ እሳት ይለቀቅባቸው በነበረበትና ከየቦታው በሚፈናቀሉበት ወቅት መሆን ቢገባውም በወራሪዋ ትግሬ ብሄር አቀናባሪነት የግፍ አይነቶች መቀበላችንና እንደ ማህበረሰብ መጥፋት ወደሚባል ሁኔታ እየገባን ያለን በመሆኑ ነው፡፡ ለዚህ ደግሞ በዋነኝነት እራሳችንን እንኳ እንዳንከላከል ምክንያት የነበረው አንድነትና ኢትዮጵያዊነት የሚል ያረጀና ያፈጀ ካባ ደርበን ራሳችንን ከጥቃት መከላከል ያለመቻላችንን እና የጥቃቶቹና ዘር የማጥፋት ሂደቱ በትግሬ ብቻ ሳይሆን በሌሎችም ብሄሮች ጭምር መቀጠሉና አማራን በጠላትነት የመፈረጅና በተገኘበት ሁሉ ለማጥቃት የሚደረጉ ድርጊቶች በግድ አፋጣኝ መልስ የሚያሻው መሰረታዊ ጥያቄ ላይ እንድናተኩር አድርጓል፡፡ ይህም ብቸኛው ራሳችንን የምነከላከልበት አማራጭ ስለሆነ ነው፡፡

2. አንድነትና ወድሟል፡-

አንድነት ወይም ኢትዮጵያዊነት በተግባር ቢፈተሹ ድራሻቸው የለም። አሁንም ኢትዮጵያ የሚባል ሃገር የሚኖረው የትግሬን ጥቅም እስካስከበረ ድረስ እንጅ በብዙ መልኩ ከተለያየን ቆይተናል። ይህ በዘር ላይ የተመሰረተ ፖለቲካ ባፈቀደን እንዳንኖር፤ እንዳንሰራነና እንዳንንቀሳቀስ ከማድረጉም በላይ በተለይ አማራው ላይ ያስከተለው መከራ በቁጥር አይዘለቅም፡፡ የአማራ ቀንደኛ ጠላትም ይህ ሃሳብ ነው ብሎ መደምደም ይቻላል፡፡ ስለሆነም ጥቅሜንና እኩልነቴን ያላረጋገጠች፤ ለአማሮች ሲኦል የሆነች ኢትዮጵያ ልትኖር አይገባትም፡፡ ስለዚህ አማራ ይቅደም የሚል ማደማደሚያ ላይ እንድደርስ አድርጎኛል፡፡

3. አንጀራ ሃገር ኢትዮጵያ፡-

እች ሃገር ላንዱ ሃገር ስትሆን ለሌላው ደግሞ የእንጀራ ሃገር ሆናለች። ለዚያውም ክፉ የእንጀራ ሃገር። በተለይ የዚህ ማስረጃው አማራው ላይ የሚፈጸሙ ግፎችን አድሎዎችን መመልከት ይቻላል። ይህ ግፍ ሃገር አለን እንዳንል አድርጎናል፡፡ በማህበራዊውም ሆነ በኢኮኖሚው ዘርፍ ጭምር አማራ ላይ እየደረሰ ያለውን ማግለል መመልከት ይቻላል። እዚህ ላይ ግብር በመክፈልና በስነ ህዝብ ፖሊሲ ትግበራ አንደኛ ስንሆን በኢኮኖሚ ከአለማችን የመጨረሻው ህዝብ መሆናችን ብቻ መመልከት በቂ ነው። ታዲያ የኢኮኖሚ እድገቷ 11 በምናምን ፐርሰንት በሆነባት ሃገር እንዴት አንድ ብሄር አማራ ብቻ የአለማችን ደሃ ሆነ የሚለውን ጥያቄ ግምት ውስጥ ልታስገቡት ይገባል የሚል ምልከታ አለኝ፡፡

4. ማን ነጻ ይውጣ ማንስ ነጻ ያውጣ፡-

በመጀመሪያ ነጻነት አብሮን የተፈጠረ እንጅ ከማንም በችሮታ የምናገኘው አይደለም፡፡ ስለሆነም እንደ ግለሰብም ሆን እንደ ማህበረሰብ ነጻ መውጣት ያለብን እኛው ራሳችን ነን፡፡ ነጻ አውጭ ከየትም ሊመጣልን አይችልም። መሲህም አያስፈልገን። ስለሆነም አማራ ራሱን ነጻ ማውጣት አለበት። አማራም ብቻ ሳይሆን ተጨቆንኩ ያለ በሙሉ ራሱን ነጻ ለማውጣት መስራት ይጠበቅበታል። ነጻነት በግለሰብ ነው፤ በብሄር ነው፤ ወይንም በሃገር ደረጃ ነው የሚል ቅድመ ሁኔታ ያለ አይመስለኝም፡፡ አዋጭ የሆነውን የመምረጥ ጉዳይ እንጅ፡፡ አማራ ተደራጅቶ ራሴን ከመጥፋት እከላከላለሁ ማለት በምንም ሚዛን ስህተት ሊሆን አይችልም፡፡ ይህኮ የመኖርና ያለመኖር ጥያቄ እንጅ ተራ የመብት ጥያቄ አይደለም ። ሰው የወተት ዋጋ ረከሰ ብሎ ሰላማዊ ሰልፍ በሚወጣበት ዓለም እየጠፋሁ ነው ብሎ መታገል ችግሩ ምንድነው? ስለዚህ አማራ ነጻ አውጭ አያስፈልገውም፤ ራሱን ነጻ ያወጣል፤ አማራ የወላድ መካን አይደለም፤ ደሙን እሚመልሱ ትንታግ ልጆች አሉት፡፡ በአቋራጭ የሚመጣ ነጻት የለም፡፡

5. የወያኔ ውድቀትና የኢትዮጵያ አንድነት፡-

የዚች ሃገር ችግርም ሆነ በተለየ ደግሞ የአማራ ችግር ወያኔ በመውደቁ ብቻ እሚፈታ የሚመስላቸው ሰዎች ብዙ እንደሆኑ መገመት አያዳግትም፡፡ እስኪ በጽሞና አስቡትና ይህ ችግር ወያኔ በመውደቁ ብቻ እሚቆም ይመስላችኋል? የቆመልን የጥላቻ ሃውልት ተመልከቱ፡፡ በአማራነታችን የተሰጠን ስም አስቡ ። ይህ ችግር ላለመቀጠሉ ማረጋገጫችን ምንድነው? ሌሎች ኢትዮጵያዊ የምትሏቸው ስለኛ ያላቸውን አስተያየት እስኪ አስተውሉ። ምኑ ነው ከሌላው ጋር ሊያኖረን የሚችለው? ከዚህስ በሁዋላ ከገደሉን፤ ካቃጠሉን፤ ካባረሩን ጋር በሰላም የምንኖርበት ሁኔታ እንዴት ተመልሶ ሊመጣ ይችላል? ይህ ጉዳይ መልስ ያሻዋል፡፡

6. የ"አንድነት" ሀይሎችን የጎሪጥ፡-

ሲጀመር መሰረቱ የአማራ ወጣት ቢሆንም አማራን ጥሎ አማርኛ ተናጋሪዎችን ብቻ የተቀበለና ስለ አማራ ህልውና አንዳችም ሲል የማይሰማ ነው፡፡ እናም የጎሪጥ እመለከተዋለሁ። ስለሆነም ይህ ቡድን በመጀመሪያ አማራነቴን፤ ከዚያም ኢትዮጵያዊነቴን መቀበል ግድ ይለዋል ። አማራነቴን ነጥቆ ኢትዮጵያዊ ለማድረግ መሞከር ቂልነት ነው። ለዚህ ሃሳብ ብቻ በግልጽ አቋሙን እስካላሳወቀ ድረስ መጠርጠሬ አይቀርም። ነጻ አውጭህ ነው በዚያ ላይ የጠላትህ ወያኔ ጠላት በመሆኑ ምናምን የሚል ሂሳብ አይሰራም። የለህም ብሎኝ ሲያበቃ ነጻ ሊያወጣኝ አይችልም። የሌለ ነገር ነጻ አይወጣማ። አስፈላጊም ከሆነ የራሳችሁን ታገሉ። የቤተ አማራን ጉዳይ ለሚመለከተው አማራ ተውት።

7. እውነቱ፡-

ይህ መላው አማራን ነጻ የሚያወጣ፤ የተጣለበትን ቀንበር ሰብሮ ወጥቶ ወደቀደመው ክብሩ የሚመልሰው፤ ታሪኩን ወግ፤ ባህሉንና እንዲሁም ማንነቱን አስጠብቆ እንዲኖር የሚያደርገው ሃቅ ነው፡፡ ይህ አማራ በራሱ ልጆች የሚመራበት የማንም ባንዳና ሆዳም መጫወቻ የማይሆንበት፤ እንደ መዥገር ላዩ ላይ ተጣብቀው የሚቦጠቡጡትን ተባይ ሁላ ከራሱ አራግፎ የተባረከችውን ምድሩን በረከት የሚቋደስበት እውነት ነው፡፡ ይህ አማራ አማራ በመሆኑ ብቻ ይደርስበት ከነበረው ግፍ ራሱን ነጻ አውጥቶ አማራ አማራ የሚሆንበት ሚስጥር ነው፡፡ ይህ እውነት በአንድነትና በኢትዮጵያውነት እሳቤ ተሸሽጎ የነበር ዛሬ በአማራ ውድ ልጆች ተፈልጎና ተፈንቅሎ የወጣ ሃቅ ነው፡፡ ቤተ-አማራ እውነት ነው ለዚያውም ነጻ የሚያወጣን እውነት፡፡

አማራነቴን (እውነተኛ ማንነቴን) ትቸ ከንቱ በነበርኩበት ጊዜ ከእንቅልፌ ቀስቅሳችሁ ላነቃችሁኝ በሙሉ ረዥም እድሜና ጸጋ ይስጥልኝ፡፡

ድል ለአማራ ህዝብ!!!!

‪#‎Solomon_Haile‬ እንደጻፈው

ለመላው ቤተ አማራ ትውልድ የእለቱ መልእክት---ከትልቅ አማራ አንደበት

ለመላው ቤተ አማራ ትውልድ የእለቱ መልእክት---ከትልቅ አማራ አንደበት
=========================================
ለበጎም ሆነ ለክፉ አምላክ እዚህ ቤተ አማራ የተባለ ፕሮጀክት ላይ አስቀምጦኛል፡፡ ከእድሜ አለመብሰል ብዙ ጉድለት አለብኝ፡፡ ይህንን ጉድለቴን ግን የማገኛቸው አማሮች እየሞሉልኝ ነው፡፡ በአንድ ወገን እድለኛ ነኝ እላለሁ፡፡ ምክንያቱም እያንዳንዱ አማራ ባናገርኩት ቁጥር የማይረሳ ምክር፤ ተግሳጽና ትምህርት ነው የሚሰጠኝ፡፡ በሌላ በኩል አዝናለሁ፡፡ ይህ ሁሉ አዋቂ አማራ እያለን ምን ነክቶን ነው ህዝባችን የአለም ቁጥር አንዱ ጎስቋላ ሲሆን ከዛም በላይ የዘር ጥፋት ሲታወጅበት ዝም ያልነው ብየ እገረማለሁ፡፡ እና ዛሬ ያወራሁት እድሜ ዘመኑን በኢትዮጵያዊነት ለኢትዮጵያ የኖረ ትልቅ አማራ የሚከተለውን ቁም ነገር መከረኝ፡፡ ለእናንተም ይበጃል ስላልኩ አካፈልኳችሁ፡፡

እድሜየ ከ50 አመት በላይ ነው፡፡ ጡረታም ወጥቻለሁ፡፡ በቀሪው ዘመኔ አንድ ነገር እመኛለሁ፡፡ አማራ የራሱን ነጻ መንግስት ሳያውጅ እና ሳላየው እንዳልቀር፡፡ ከህይወት የቀረኝ ትልቁ ምኞቴ ይሄ ብቻ ነው፡፡ ከእንግዲህ ለአማራ ከዚህ የበለጠም ትልቅ ነገር የለም፡፡

አማራን ማጥፋት አሁን አይደለም የተጀመረው፡፡ ከሁለት ሽህ አመታት በፊት ጀምሮ ነው፡፡ ሮማዋያን ሊያጠፉን ጀምረው ነበር፡፡ አሁንም ኢትዮጵያን ሊያጠፉ የሚሹ ብዙ ወገኖች አሉ፡፡ ኢትዮጵያን ለማጥፋት አማራን ማጥፋት ብለው ከወሰኑ ቆይተዋል፡፡ እኛ ደግሞ አንጠፋም ባዮች ነን፡፡ የእኛ ትግል ላለመጥፋት የሚደረግ ትግል ነው፡፡ ማሰብ እና መንቀሳቀስ ያለብን ሞት የተፈረደበት መሆናችንን እያስታወስን ነው፡፡ ሞት እንደተፈረደበት ሰው እናስብ፡፡ እንደሞት ፍርደኞች እንስራ፡፡ እኛ የሞት ፍርደኞች ነን፡፡ እና የሞት ፍርዳችንን ወደህይወት ለመለወጥ የተነሳን የህይወት ወታደሮች ነን፡፡

ከውሀ ተማር፡፡ ውሀ ዛፍም፤ ገደልም፤ ድንጋይም ቢያጋጥመው መንገዱን ይሄዳል፡፡ መሄድ ስላለበት ይሄዳል፡፡ ሲሄድ ግን በዘዴ ነው፡፡ ገደልና ተራራን አይጋፋም፤ የጎንየሽ ስስ ብልቱን ፈልጎ በመሸርሸር ወይም በመጠማዘዝ ያልፋል፡፡ የአንተ ጉዞም እንደውሀ ነው መሆን ያለበት፡፡ መጋጨት ሳይሆን ሾልኮ ማለፍ፡፡ ውሀው ስለመጋጨቱ አያስብም፤ ከፊቱ ያለውን ነገር እንዴት እንደሚያልፈው ግን ያስባል፡፡ ለዛም ሁልጊዜ ለራሱ ማለፊያ መንገድ ሲቀይስ መሹለክ በሚችልበት ስስ ብልት በኩል ነው፡፡ የማትጥለውን ነገር አትጋጨው፤ እለፈው እና ሂድ፡፡ መጋጨትህ ማለፍን ሳይሆን ጀብዱህን ነው የሚያሳየው፡፡ ጀብዱ ደግሞ ብቻውን ዘዴ አይደለም፡፡ ከቻልክ ጀብዱን እና ዘዴን አዋህደህ ተራመድ፡፡ ሁለቱን ማዋሃድ ካቃተህ ግን ዘዴን ምረጥ፡፡ በዘዴ የሚራመድ አይወድቅም፡፡ ውሀ በዘዴ ይሄዳል፤ ስለሆን ከመንገዱ ቀርቶ አያውቅም፡፡ አንተም እንደውሀ አካሄድ ሂድ፡፡

አንተንም እኔንም ሊያጠፉ ይችላሉ፡፡ ሀሳቡን ግን ሊያጠፉት አይችሉም፡፡ የመጣው ሀሳብ የማይጠፋ ሀሳብ ነው፡፡ እገሌ ጠፋ፤ እነ እገሌ ጠፉ ተብሎ የሚጠፋ ሀሳብ አይለም የመጣው ሀሳብ፡፡ ከእንግዲህ ይህን አሁን የተዘራውን ሀሳብ የሚያስቀጥለው አማራ በእየለቱ እየበዛና እያየለ ነው የሚመጣው፡፡ ከአንተና ከእኔ የሚበልጡ እሳት የላሱ አማሮች አሁን ይመጣሉ፡፡ እነሱ ሲመጡ ቦታውን ለእነሱ መልቀቅ ነው፡፡ ለምን በአንድ ጊዜ ሃሳቡን አልተቀበሉትም አትበል፡፡ አንተና እኔ ራሳችን ከወራት በፊት ጭልጥ ያልን ኢትዮጵያዊያን ነበርን፡፡ ኢትዮጵያወነት በደማችን ያለ ነገር ነው፡፡ ግን ከመጥፋት መኖር ይሻላል እና ቀስ በቀስ እየገባን መጣ፡፡ አሁንም ብዙው ሰው በቅርቡ ይመጣል፡፡ ራሳችን ችለን ሳንጠፋ የመኖርን ያህል ትልቅ ነገር የለም፡፡ ያንን ደግሞ ሁሉም ይቀበለዋል፡፡ማወቅ ያለብህ እየሰበርን ያለነው የ2000 አመታት አመለካከና አስተሳሰብ ነው፡፡ እንደቀላል አትየው፡፡ ከባድ ነገር ነው እየሰበርን ያለነው፡፡ እና ለምን አልሰሙኝም ብለህ አትፍረድ፡፡ ቀስ ብሎ ሁሉም ይገባዋል፡፡

አሁን ያሉት ገዥዎች አማራን ምን ያህል እንደሚጠሉት አማራው አለማወቁ ነው ትልቁ ችግር፡፡ አንድ ነገር ልንገርህ፡፡ እኔ አብሬያቸው ነው ያደግኩት፡፡ በተለይ በስደት ጅቡቲ ላይ አብሪያቸው እኖር ነበር፡፡ ቋንቋቸውን ስለምችል አማራ አልመስላቸውም ነበር፡፡ ማንነቴንም አልነግራቸውም ነበር፡፡ የሚገርምህ ግን ከአማራ ጋር አብረው ክርስትና እየተነሳሱ፤ ቤተክርስቲያን እየተሳለሙ፤ ማህበር እየጠጡ ብቻቸውን ሲሆኑ የሚያጸባርቁትን ጥላቻ ማመን ይከብዳል፡፡ አብረውት ሲበሉ የዋሉትን አማራ ወይኔ ሳንገድለው ያንን አማራ ብለው በንዴት ያወሩኛል፡፡ በጣም አዝን ነበር፡፡ ይሄንን ግን ለአማራው ብትነግረው አንተን ነው የሚጣላህ፡፡ የአማራው ችግር እነሱን በራሱ አስተሳሰብ እንደራሱ አድርጎ ማሰቡ ነው፡፡ እንደራሱ አድር በራሱ ባህርይ ነው የሚስላቸው፡፡ ግን ስህተት ነው፡፡ አብሯቸው ያልኖረና ያላደገ ሰው በእርግጥ ያላቸውን ክፋትና ጥላቻ ሊረዳው አይችልም፡፡ ይህንን ከ30 አመት በፊት ጀምሮ የማውቀውን ጥላቻቸውን ሳስብ ለአማራ ሁሌ እንዳዘንኩ ነበር፡፡ በኋላ አዲስ አበባን መቆጣጠራቸውን ስሰማ ለስድስት ቀን ቤት ዘግቸ አለቀስኩ፡፡ አማራ ላይ ያላቸውን ጥላቻ ስለማውቀው የሚያደርሱትን መከራ አሰብኩት እና ከሰው ሳልገናኝ ለስድስት ቀን ቤቴን ዘግቸ አለቀስኩ፡፡ የፈራሁትም አልቀረ፡፡ ማናቸውንም የጭካኔ ስራ አማራው ላይ ሰሩ፡፡ አሁንም እየሰሩ ናቸው፡፡ ገናም የባሰ ይሰራሉ፡፡

እና አሁን እንበርታ፡፡ የስራህን ተጽእኖ ዛሬውኑ ካላየሁት አትበል፡፡ ላንተ አይታወቅም ምን አይነት ለውጥ እየተካሄደ እንዳለ፡፡ አሁን አማራው ገብቶታል፡፡ የሚያስደስት ነው፡፡ አንተ የቻልከውን ያህል ስራ፤ ሌላውም የቻለውን ያህል ይሰራል፡፡ በመጨረሻ የቤተ አማራ ነጻ መንግስት እውን ይሆናል፡፡ አንድ ፈላስፋ ያለውን ልንገርህ፡፡ አንድን ዛፍ ሰዎች ተሰብስበው ከቆረጡት በሁዋላ ማንኛው እንደቆረጠው ጠየቃቸው፡፡ ግማሾቹ መጀመሪያ በምሳር የመታው ነው አሉ፤ ሌሎቹ ደግሞ ዛፉ ሊወድቅ ሲል በመጨረሻ የመታው ነው አሉ፡፡ እርሱ ግን የመጀመሪያውም የመጨረሻውም አይደሉም የቆረጡት፤ ዛፉን የቆረጡት ሁሉም በምሳር የመቱት ናቸው፤ ሽህ ሰው የየድርሻውን ቢመታው ያን ዛፍ የቆረጠው ሽህው ሰው ነው አላቸው፡፡

በየለቱ ከትልልቅ አማሮች እንዲህ እማራለሁ፡፡

ቤተ አማራ ወደፊት!
እንቅፋት ወደኋላ

ጎንደር፡ ቅማንትና “ጭቆና”

ጎንደር፡ ቅማንትና “ጭቆና”

ከአማራነታችን ፈርጦች አንዱ የሆነው አገር ጎንደር ገና ከማለዳው ጀምሮ መታመሱ የዘወትር ህመሜ ነው፡፡ በደርግ ተረሽነው ያለቁ ወጣቶችን ሁኔታ እስከአሟሟታቸው ታሪክ በጣም ስሰማ ነው ያደግኩት፡፡ እስከነፍሳቸው ገደል የተጣሉ፤ እና እስከነፍሳቸው በዶዘር አፈር የተደፋባቸው ቦታዎችን ሁሉ ሰምቻለሁ፤ ሄጀም አይቻለሁ፡፡ እናቶች “ኑ እንጨት እንልቀም” ብለው ወደጫካ ሄደው ያለቅሱ ነበር አሉ--ማልቀስ ስለማይፈቀድ፡፡ ለዚህ ምሳሌ የሚሆን አንድ ጊዜ ያጋጠመኝን ታሪክ ላውጋችሁ፡፡ በአንድ የባህር ማዶ ጥናታዊ ጉባኤ ላይ አንድ ፕሮፌሰር ተዋወቅኩ፡፡ ስንጫወት እያዘነ “በኢህአፓ ሰበብ ወጣቶች ሲያልቁ ያመለጥኩ ነኝ” አለኝ፡፡ ቀጠለ እያዘነ “አሁን ወደጎንደር አልሄድም፤ ቤተሰቦቸን ወደ አዲስ አበባ እንዲመጡ አድርጌ ነው የማገኛቸው፡፡ ጎንደር ስሄድ በለጋነታቸው የተቀጩት ጓደኞቸ እናቶች ሲያዩኝ “የእኛም ልጆች ቢኖሩ እንዳንተ ነበር የሚሆኑልን እያሉ እያለቀሱ እና እኔም እየተረበሽኩ ተቸገርኩ” አለኝ፡፡ እናም አለ “የጓደኞቸን እናቶች አላስለቅስም ብየ ጎንደር መሄድን እርም ብየ ተውኩ”፡፡

ጎንደር በወያኔ ወረራ ስር ከወደቀች በኋላ የሆነውን ሁሉም የሚያውቀው ነው፡፡ በአደባባይ በጥይት ከመጨፍጨፍ፤ በገላጣ እስከመረሸን እንዲሁም ሰዎችን እስከመሰወር፤ መሬቱን በመዝረፍ፡ ወዘተርፈ…..
አሁንም የጎንደር ስቃይ አልበረደም፡፡ ጭራሽ እየባሰበት መጣ፡፡ አንዱን ህዝብ እንደግራምጣ በመሰንጠቅ የጠብና የውዝግብ ምድር አደረጉት፡፡ ይህም የቅማንት ጉዳይ ነው፡፡ በእርግጥ ቅማንት አማራ ነው፡፡ ከአማራ ያነሰም ሆነ ከፍ ያለ ማንነት የለውም፡፡ ቅማንት ሁሉንም የአማራ ባህልና ባህርያት እንዲሁም ታሪክ የሚያሟላ የጎንደር አማራ ነው፡፡ ከመልኩ፤ ከእምነቱ፤ ከቋንቋው፤ ከጸባዩ፤ ከኩራቱ እና ከአኗኗሩ ሁሉ ቅማንት አማራ እንጅ ሌላ መጠሪያ ሊሰጠው አይችልም፡፡ ዛሬ አማራ ቅማንትን ጨቁኖታል የሚለው የወያኔ ከፋፋይ ሴራ ለእኔ የዘመኑ ጸረ ህዝብ ቀልድ ነው፡፡ በህዝብ የዛሬ ማንነት እና በወደፊት ህልውና የተቀለደ የጠላቶቻችን ቀልድ፡፡ አማራን ማዳከም በሚለው የወያኔ ስትራቴጅ ስሌት ውስጥ የተገኘው ቅማንት ነው፡፡ ቅማንትኛ የሚባል ቋንቋ አለ/ነበረ፤ የተለየ እምነት ነበር የሚሉ አፈታሪኮችን በመስማት አንዱን አማራ ነጣጠሉት፡፡ ያው ይህ እግዲህ አማራን አዳክሞ መሬቱን መውሰድ የሚለው የወያኔ አላማ አንዱ ማሳያ ነው፡፡ ወያኔ እንኳን ቅማንትን ሊያፈቅር በራስዋ በትግራይ ለሚኖሩ 600 000 (ስድስት መቶ ሽህ) የኤሮብ ጎሳ እና ለኩናማ ጎሳ አንዳች እድል ያልሰጠ ይልቅም ከምንም ነገር ውጭ ያደረገ ረጋጭ ነው፡፡ በራሱ ቤት ያሉትን ኤሮብና ኩናማን መብት የነሳው ወያኔ ተከዜን ተሻግሮ የቅማንትን ወዳጅነት ፈለገ ማለት ዘበት..…የዘበት ዘበት….ደባሪ ቀልድ ነው፡፡

አማራ ቅማንትን ጨቁኗል የሚለው ቀልድ አንድ ነገድ ራሱን ጨቆነ የሚል የመጀመሪያው ቀልድ ሳይሆን አይቀርም፡፡ እኔ የምፈራው ኩሩው የቅማንት አማራ ልጆች አሁን እየተፈጠረላቸው ባለው የጭቆና ተረት ለወደፊቱ የዝቅተኝነት ስሜት እንዳያዳብሩ ብቻ ነው፡፡ የኩሩ ህዝብም ልብ ቢሆን አንዴ የሀሰት የጭቆና ተረት ከተፈጠረለትና ልቡ ከተሰበረ ለመመለስ አስቸጋሪ ነው፡፡ እኔ የማውቀው ስለቅማንት ይህ ነው፡፡ ቅማንት ይባላሉ እንጅ በመሰረታዊ ነገር ከአማራ ጋር ምንም ልዩነት የላቸውም፡፡ ከዚህም የተነሳ በግንድ ዝርያቸው አማራ ናቸው እላለሁ፡፡ በጣም ጀግና ናቸው፡፡ የበታችነት ስሜት ፈጽሞ የሌለባቸው፡፡ ኩራትና ትምክህታቸው እንዴውም በተለምዶ አማራ ከሚባለው እኩል እንጅ የማያንስ፡፡ አንድ ሽህ አንድ መለያ ነጥቦች ቢደረደሩ በአንድ ሽህ ነገሮች አንድ ናቸው፡፡ ምናልባት ቅማንት እና አማራ የሚል ተለምዷዊ አጠራር ከመኖሩ ውጭ፡፡

በእርግጥ እስከ አጼ ዮሐንስ 4ኛ ድረስ እምነትና ባህላቸው ተጠብቆ ነው የኖሩት፡፡ ጎንደር ውስጥና በዙሪያዋም ሲኖሩ ምንም ጫና አልተደረገባቸውም፡፡ አጼ ዮሐንስ ግን አባ ዮሐንስ የተባለ መነኩሴ በማምጣት አስገድዶ ክርስትና እንዲነሱ አደረገ፤ አማርኛ ብቻ እንዲናገሩና ቅማንትኛ እንዲጠፋ አደረገ፡፡ የዛ በቅማንት ላይ ቀውስ ያመጣው ሰው ዛሬ ጋና ዮሐንስ በተባለ ቦታ ላይ (በጭልጋ መተማ መስመር) የመታሰቢያ ቤተክርስቲያን ተሰርቶለት ይገኛል፡፡ አያታቸው የጀመረውን ቅማንት የማጥፋት ሂደት ዛሬ ወያኔዎች እያፋጠኑት ነው፡፡ እንደወያኔ ህልም አማራ ጨርሶ ቢጠፋም ቅማንት መጥፋቱ አይቀርም፡፡ አማራ ጨርሶ ካልጠፋ እንኳ ትርፉ ለቅማንት ቂምና ቁርሾ ነው፡፡ አሁን ወያኔ እየተጠቀመበት ያለው ዘዴ አማራ የራሱን እጣቶች በራሱ እጣቶች እየቀረጠፈ እንዲበላ ማድረግ ነው፡፡ ቅማንት የሚለውን አሁን የሚራገብ የሀሰት ማንነት በመጠቀም ህዝቡን መከፋፈልና ማጥፋት ነው፡፡ ይህ አሁን የሚራገብ የውሸት ማንነት ለወያኔ በመሳሪያነት ብቻ የሚያገለግል ነው፡፡ ከዚህ በተቀረ ቅማንት በጎንደር ነገስታት በደል ሳይደርስበት እንደተከበረ ኖሯል፡፡ የዚህም ምስክሩ ህዝቡ ምንም አይነት ጎሳዊ ቅራኔ የሌለው እና የኩራት እና የጀግንነት መንፈሱ የተጠበቀ መሆኑ ነው፡፡ የተጨቆነ ህዝብ ድፍረትና ወኔ እንዲሁም የበላይነት ወይም የእኩልነት ስሜት አይኖረውም፡፡ ልበ ሰባራ ነው የሚሆነው፡፡ ቅማንት ግን ልበ ሙሉ እና ጀግና ነው፡፡ ይህም የዛሬው ባህሉና ባህርይው ያለፈውን ሁኔታ ምን ይመስል እንደነበር እንድንገነዘብ ያስችለናል፡፡

የመጀመሪያው የቅማንት ጥፋት ዘመቻ የተከፈተው በአጼ ዮሐንስ እንደሆነ አይተናል፡፡ ሁለተኛው ደግሞ በወያኔ ነው፡፡ የወያኔው ለየት የሚለው የማበጣበጥ እና ለወደፊቱ በሰላም የመኖርን እድል ፈተና ላይ የጣለ መሆኑ ነው፡፡ ማንም አእምሮ ያለው ሰው የአሁኑ አጀንዳ ለማንም እንደማይበጅ ያውቀዋል፡፡ ለዚህም የሚያሳዝነው ፊደል-ቀመስ የቅማንት ወጣቶች ከወያኔ ጋር አስረሽ ምች ማለታቸው ነው፡፡ በውሸት ፕሮፓጋንዳ ተነድተው ከወያኔ ጎን ተሰልፈዋል፡፡ በጥፋት እጅነትም የራሳቸውን ወገን እየበደሉ ናቸው፡፡ ይህ ያሳዝናል፡፡ በተለይ የጥንቱን ታሪክ ለሚያውቀወ ሰው ትልቅ በደል ነው እየተፈጸመ ያለው፡፡ የቅማንት ወጣቶችም የአሁኑ እቅስቃሴ አማራን ማለትም ራሳቸውን ለመከፋፈል እና ለማዳከም እንጅ ለእነሱ ታስቦላቸው እንዳልሆነ ይገንዘቡ፡፡ ለእነሱ እንዳልታሰበላቸው አንድ ነገር ልጠቁም፡፡ ወያኔ አጼ ቴዎድሮስ ቅማንት ነው ይላል፡፡ ይህን ማለቱ አላማው ቴዎድሮስ አማራ አይደለም የሚል እና የአማራን ስነልቡና መስበር ነው፡፡ እንደገና ዞር ይልና ደግሞ አማራ ቅማንትን ጨቆኖት ኖሯል ይላል፡፡ ልብ በሉ እንግዲህ፡፡ ቴዎድሮስ ከታላላቆቹ የአማራ ነገስታት አንዱ ነው፡፡ ቴዎድሮስ ቅማንት ነው ማለት ታዲያ እንዴት ሆኖ ነው ቅማንትን ከመጨቆን ጋር የሚገናኘው? ስለዚህ ቴዎድሮስ ነው የቅማንት ጨቋኝ? እንደዛ ከሆነ ቅማንት ነው ራሱን የጨቆነው ማለት ነው፡፡ ይህ ነው እግዲህ የወያኔ ስራ ሀሳዊነት መገለጫው፡፡ ዋናው ቁም ነገር ቴዎድሮስ ቅማንት የመሆን እና ያለመሆኑ አይደለም፡፡ ቴዎድሮስ አማራ በመሆኑ ቅማንት ነው፡፡ ለምን ቢባል ቅማንት ራሱ አማራ ስለሆነ፡፡ እንዲያው የልማዱን አጠራር ብንጠቀም እንኳ እጅግ የታወቁት የቴዎድሮስ የጦር አለቆች በከፊል ቅማንቶች ነበረ፡፡ አንዱ ፊታውራሪ ገልሞ ነው፡፡ ይሁን እንጅ የወያኔ አላማ ቅማንት ብሎ የሚያስበውን ወገን መጥቀም አይደለም፡፡ ከፋፍሎ ማጥፋት ነው፡፡

ልብ ያለው ልብ ይበል…..
መለክ ሐራ ከቤተ አማራ

ጎንደር ቤተ አማራ

አይቴ ሐገሩ ለአማራ (የአማራ ሐገሩ የት ነው?)

አይቴ ሐገሩ ለአማራ (የአማራ ሐገሩ የት ነው?) 

Addis Alem እንደጻፈው

እንግዲህ እርማችሁን አውጡ፤ አማራ ኢትዮጵያ ውስጥ ሁለተኛና ከዚያ በታች ዜግነት ቢያገኝ እንጅ ሐገሩ አይደለም። ነው የሚል ካለ ወይ ተኝቷል ወይንም መስማት አይፈልግም። ኢትዮጵያ ሐገሩ በነበረችበት ጊዜ ለሐገሩ ሰርቶ፤ መንገድ አሳይቶ፤ አለም ባልሰለጠነችበት ጊዜ እንኳን ራእይ ኖሮት ለአላማ በአላማ የኖረ ህዝብ ነው። ስለአንድነት ብናወራ ከእኛ በላይ መናገር የሚችል ማንም የለም። ዘመነ መሳፍንትን እነእንትና ጀምረውት እንኳ እኛ ልናቆም መከራችን አየን፤ መጨረሻም ጠላት ጎትተው መጡብን። ዘረ ቆርጥም የሆነች ሐገር። አማራ ኩሩ ህዝብ ነው። ካልነኩት የማይነካ። የዛሬን አያድረገው እንጅ ሲነኩት የሚፋጅ እሳት ነበር። የአማራ ህዝብ ታማኝ፤ ለቃሉ ሟች ነው። ማንም ስም የሌለው ኢትዮጵያዊ አማራ ህዝብ ወስጥ መኖር ይችላል፤ምስክር ጥሩ የሚለን ያለ አይመስለኝም ጸሐይ የሞቀው ጉዳይ ነው። ለተቸገው ደራሽ ለተራበ አቁራሽ ነው። በደጉ ጊዜ አማራ ሐገሬ የሚለው ድፍን ኢትዮጵያን እንጅ አሁን ህውሀት የሰጠውን ሲፈልግ ለትግሬ ሲፈልግ ለሱዳን እየሸነሸነ የሚሰጠውን ቁራጭ መሬት አይደለም። ኤርትራም ሐገሬ ብሎ ኑሯል። አማራ የሚያስበው በሰውነቱ እንጅ በአማራነቱ አልነበረም። ሰው ከሆንክ በቂው ነበር፤ አብረን እንኑር እንጅ ለምን መጣህብኝ ብሎ የሌላ ቋንቋ ተናጋሪወችን አላባረርም፤ ኢትዮጵያን ተሸክሞ ነበር።

ዛሬስ?

ዛሬማ እንደአውሬ እየታደነ ይገደላል፡፡ እራሱ ባቀናት ሐገር ተገፍቶ እስር ቤት ይገባል፤አንተ መኖር ያለብህ እዚች ብቻ ነው ተብሎ ተከልሎ ይኖራል፡ሲፈልጉ ይገድሉታል፤ ያባሩታል፤ ያስፈራሩታል፡ ይቀንሱታል፡ እድሜ ልኩን ያካበተውን ንብረት ይዘርፉታል። አርሶ ባበላ ከመሬቱ ይነጥሉታል፡ አማራ እንዳይዋለድ ከፍተኛ ሴራ ይሰራበታል፤ ያረገዘችውንም አማራ ትወልጃለሽ ብለው እናትን ከነልጇ ይገድሏታል። የአማራ ሀብታም እንዳይኖር ከፍተኛ ውድድር በመፍጠር ከገበያ ያወጡታል፡ ብዙ ቀረጥ ይጭኑበታል። እንዳይማር በግ ጠባቂ ሁኖ እንዲቀር ይጎነጉኑበታል፡፡ በበሽታ ሲጠቃ ሐገር እንደሌለው፤ አማራ ሀኪም እንደሌለ ያለሀኪም ይሞታል። ለመውለድ የሄደችን እናት ጓንት ግዢ ተብላ የምትጠየቅ የአማራ እናት ናት። መብራት አያስፈልግሽም ተብላ በጨለማ እንድትኖር የተፈረደባት ሐገር የአማራ መሬት ናት(እስኪ ጀነሬተር ከጎንደር የተወሰደበትን ምክንያት የሚነግረኝ):: ይሄ ብሄር ጠላቴ ነው ብሎ ስርአት ተቀርጾ እርሱን ከምድር ለማጥፋት የተዶለተበት ብሄር አማራ ብቻ ነው። ለጦርነት እንጅ ለልማት የማይፈለግ አማራ ብቻ ነው። እንዲሞት እንጅ እንዲኖር የማይፈለግ።

የአማራ ህዝብ የት ገባ? ግማሹ በገደል ተወረወረ፤ግማሹ በጥይት ተገደለ፡በበሽታ ተገደለ። አለሁ የሚለውም “አንድነት“ በሚለው ዘፈን እየተውረገረገ የእርሱ ተራ እስኪደርስ ወንድሞቹን ያስገድላል። ከእንቅልፉ ያልነቃ አማራ። ለመሆኑ ኢትዮጵያ ሐገሩ ከሆነች ይህ ሁሉ ግፍ ይደርስበት ነበር? ኢትዮጵያ ሐገሬ እንዲላት ምን አደረገችለት? የምትገድል እናት አለች እንዴ? የአማራ ሐገሩ የት ነው? እግዚአብሔር ያያል።

ደንቆሮ የሰማ እለት ያብዳል ይባል ነበር

ደንቆሮ የሰማ እለት ያብዳል ይባል ነበር

ብዙወቻችን የማንፈልገው እና ፈፅሞ እንዳይሆን የምንመኘው የኢትዮጵያችን መበታተን ( መንግስት አልባ መሆን ወይንም አለመቻቻሉ አድጎ የከፋ ነገር ዉስጥ መግባት ) የምንጠላው ነገር ቢሆንም ፍፃሜው ግን አየገሰገሰ ሀገራችን ኢትዮጵያም የሰው ያለህ እያለች ነው፡፡

ዉድ የአማራ ልጆች እና ሀገር ወዳድ የሆናችሁ ኢትዮጵያውያን በሙሉ ወያኔ ዛሬ እያደረገ ያለው ( ትውልዱ ዘሩን እንዳይተካ ማድረግ፤ መሬቱን እየሸነሸኑ ግዛቱን ማጥበብ፤ በኢኮኖሚ እና ፖለቲካዊ ተፅዕኖ ሀቅሙን ማዳከም፤ ከያለበት እያፈናቀሉ በአንድ ትንሽ ስፍራ ማስቀመጥ እና ቢቻል ጨርሶ ማጥፋት አለዛም በጣም ትንሹ ብሄረሰብ አድርጎ ባርያ ማድረግ፤ አማርኛ ሚባለውን ቁአንቁአ ፈፅሞ ማጥፋት ወዘተ ) የሚሉት ትናንት ከፍተኛ ጥናት ተደርጎባቸው እና ተወስነው የተደመደሙ ናቸው፡፡ እናም ዛሬ የምናየው የውሳኔው አፈፃፀም አንጂ አዲስ ነገር አይደለም፤ ትናንት እሄን ውል የሚያውቁ እና የተረዱ ወገኖቻችን ብጮሁም ሰሚ አጥተው እና ሚረዳቸው ጠፍቶ በግፍ ተገድለዋል፤ ታድያ እኛ አልተረዳናቸውም ነበርና ያኔ ሲነግሩን አልሰማነም ኖሮ ዛሬ ስንሰማ እንደ አዲስ እንበረግጋለን፡፡

ዉድ የአማራ ልጆች አስተውሉ፡፡ ሞቅ ያለ ጩህት ወደሰማችሁበትም አትንጎዱ፡፡ ወያኔ ከመነሻው ፀረ አማራ ነው! ያንም በተግባር እያየን ነው (ወያኔ እና ሻቢያ የታጠቁት የመደብ ጭቆና ደርሶባቸው የመደብ ትግል ሊያደርጉ አልነበረም አማራን ለመደምሰስ በሚል የዘረኚነት ቅጀት ነው)፤ አሁንም ቢሆን የተጣሉት በግል ጉዳያቸው ሲሆን አሁንም አማራ ኢትዮጵያዊነት የሚለው ግን የሚያስማማ የግል ጉዳያቸው ነው፡፡

ዉድ የአማራ ልጅ አስተውል፡፡ (........) ጊንጥን ፈርቶ እባብ ቤት ተደበቀ እንደሚባለው አትሁን፡፡ ለመታገልም አትፍራ፤ ወያኔ እና ሻቢያ እኮ ሳይበደሉ ተበድለናል ብለው የውሸት ታሪክ ፅፈው፤ ተማሪው ትምህርቱን፤ ነጋዴው ንግዱን ትቶ፤ በስደት የነበረው ሙህር ሳይቀር በረሃ ገብተው ታግለዋል፤ ታድያ አንተ አኮ ከዛ የከፋ ወንጀል ተፈፀመብህ-- ማትታገልበት ምን ምክንያት አለ?

ከ10 ለማኝ 9 አማራ ነው፤ሴተኛ አዳሪው፤ ሎተሪ አዟሪው፤ ጎዳና ተዳዳሪው፤ ተሸካሚው፤ ጎስቁአላው ያንተ የኔ ወንድም አህት ብቻ ሁኗል፡፡ በስደት በረሃ እና ባህር ውስጥ ከሚያልቀው አብዛኛው እሄ ብሶተኛ ወገንህ ነው፡፡ ታድያ መቼ እንታገል? መቸስ ነው ሚበቃን? ነው ወይስ እንደ ፍልስጤም ሕዝብ ካምፕ ዉስጥ ሁነን ልንጮህ ነው?
የወገኔ ልጅ ንቃ ካለህበት ተነስ እና ወደ ብሶተኛው ወገንህ ፊትህን አዙር፤ የጀመርከው ትምህርት ወይንም ንግድ ለጊዜው ይቁም እና ለነፃነት ታጠቅ፤ የተሰደድህም ተመለስ .........................
የሰሜን ኮከብ

እንዲህ እናምናለን

===☞እንዲህ እናምናለን☜====
==========================
ቤተ አማራ የ፺ ሚሊዮን ሕዝብ ርሀብ፣ጥም፣እርዛትና ህመም ተሸክሞ የኖረ ህዝብ......
እኔ ሀገር እንጂ ብሄር የለኝም በሚለው እምነቱ ማንነትና ወገኑን እንዲረሳ የተደረገ ጭቁን ህዝብ ....
ቀድሞ ተምሮ ሌሎችን ያስተማረ ፣ ከሁሉ ቀድሞ ሰልጥኖ ሌሎችን ያሰለጠነ(ውለታ ቢሱ ቢዘነጋውም)፣ ቤታችን ቤታችሁ ችግራችሁ ችግሬ ብሎ ለጠላት ፍቅርን ሲሰብክ የኖረ ህዝብ....
ዛሬ ላይ ግን ፍፁም ያልሰለጠነ ሗላ ቀር፣በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን በአለም ላይ በጣም ደሀና ረሀብተኛ እንደሆነ፣ያሁሉ ተረስቶ ሲጨቁንና ሲበድል እንደኖረ አሁንም ትከሻችን ላይ ባሉ ቅምጥሎች ደርሰው መናገር ጀምረዋል፡፡ ትናንት በቀረርቶና ፋከራ እንሞገስበት የነበረውን ሁሉ ዛሬ በመጥፎ ሊለውጡብን ይሯሯጣሉ! "ነፍጠኞች"፣ዓጤዎች፣ቆምጬዎች(በተለይ በ አ.አ የተለመደች)ወዘተረፈ...ሲሉ ይደመጣሉ፡፡በአንፃሩ ቤተ አምሓራው ላይነቃ በብርቱ ክንዱ ላይ አንቀላፍቷል፡፡
አሁን ሁሉም ይበቃናል፡፡ ኢትዮጵያ ይሏት ሀገር ፣ ፺ሚሊዮን የሚባል ህዝብ ፣ ፹ አካባቢ የሚሉት ብሔር የ...ለ...ን....ም፡፡
ሁሉንም በእድሜያችን እናያለን፡፡ያችን ታላቋን """የቤተ አማራ"""" መንግስት፡፡
እመኑኝ አንድ ቀን ኢትዮጵያውያን ወደ ቤተ አማራ ዲቪ(DV) የሚናፍቁበት ቀን እሩቅ አይሆንም!!!
ከፅንፈኛው አማራ፡፡
ቤተ-አማራ ወደፊት!!!

ወራሪው ወያኔ ደብረታቦር ላይ እንዲህ አደረገ

ወራሪው ወያኔ ደብረታቦር ላይ እንዲህ አደረገ

በ1985 ዓ.ም መጨረሻ የጀኔራል ሀይሌ መለሰን ቤተሰቦችና ጠቅላላ የመንደሩን ሰዎች ሰብስቦ ወስዶ ገደለ፡፡ ከዛም ጫካ ውስጥ በመጣል የጅብ ራት አደረጋቸው፡፡ የጄኔራሉ የወንድም ልጅ በአጋጣሚ ከስፍራው አልነበረምና ተረፈ፡፡ ወደዘመዶቹ ሄዶም የአባቱን አስከሬን ከጅብ የተረፈውን አግኝቶ ቀበረ፡፡ ግን ወዲያው አበደ፡፡ እብድ ሆኖ ቀረ፡፡

ከደብረታር እስር ቤት ሰዎችን በላንድሮቨር ጭኖ በተለያየ ጊዜ በመውሰድ ጋሳይ የተባለች ቦታ ላይ ይገርፍ ነበር፡፡ እንደ ደርግ ጊዜ፡፡

ደብረ ታቦር ኢየሱስ ቤተ ክርስቲያን አካባቢ እየወሰደ እየገደለ የተገደሉ ሰዎችን አስከሬን ለአውሬ ይጥል ነበር፡፡ ከእነዚህም አንዱ የደምቢያ አውራጃ አስተዳዳሪ የነበረው አስር አለቃ ጌትነት ይገኝበታል፡፡ የአስር አለቃውን አስከሬን ኢየሱስ ቤተ ክርስቲያን አካባቢ ከጣሉት በኋላ ከፊሉን ጅብ በልቶት የተረፈውን አንድ ካህን አግኝቶ ያመለክታል፡፡ በተገላቢጦሽ ካህኑ አንተ ነህ የገደልክ ተብሎ ታሰረ፡፡

እንደሚታወቀው ትግራይ ለማገዶም ሆነ ለቤት መስሪያ የሚሆን ዛፍ የማይበቅልበት አገር ነው፡፡ ትግራይን ለማልማት በሚል ሰበብ ወራሪው የወያኔ ጦር ደብረ ታቦር ከተማ ውስጥ በራስ ጉግሳ ጊዜ የተተከሉትን ትልልቅ ዛፎች በሙሉ በመቁረጥ ወደትግራይ አጋዘ፡፡ የከተማዋ ትልልቅ ዛፎች የተቆረጡት በቀበሌ ትእዛዝ በዘመቻ መልክ ነበር፡፡ ከተማዋን ምድረ በዳ አደረጋት፡፡ ከዛም ወዲህ የደብረ ታቦር ህዝብ በማገዶ እንጨት በጣም ይቸገር ነበር፡፡ ሌሎችንም ደርግ የተከላቸው ጫካዎች መንጥሮ ወደ ትግራይ አጋዘ፡፡

ከ1983 በፊት ደብረ ታቦርን እንደተቆጣጠረ የከተማዋን ወጣቶች አፍሶ ትግራይ ውስጥ ሽራሮ የሚባል ቦታ ከምድር በታች ያስራቸዋል፡፡ እዛም ለሁለት አመት ከምድር በታች አስሮ የተላ ዱቄት እንዲመገቡ በማድረግ በአሰቃቂ ሁኔታ አስሮ አቆያቸው፡፡ ጸጉራቸው ሸብቶ እና በሽተኞች ሆነው ወጡ፡፡ (ከእነዚህ አንዱ ተርፎ ዛሬ አለ፤ ሙሉ ታሪኩን እንዲያካፍለኝ እጣርኩ ነው፤ ሲደርሰኝ እለጥፈዋለሁ፡፡)
ድል ለአማራ ህዝብ
ቤተ አማራ

ስለ አንጾኪያ ገምዛ

ስለ አንጾኪያ ገምዛ 
*****************
ከሲራክ ተራራ ስር- አንጾኪያ...
(ተጓዡ ጋዜጠኛ ሔኖክ ስዮም ዛሬ ደግሞ ወደ አንጾኪያ ይዞን ሄዶ አስገራሚውን የሲራክ ተራራን ያስጎበኘናል፡፡

ሰሙን እንጂ ሀገሩን ለማታዉቁ ወደ ደጉ ምድር እያቀናሁ ነው፡፡ ደግነትን ነፍሱ ብቻ ሳትሆን ምድሩም ከምትሰብከው አንጾኪያ ገምዛ፤ የወረዳ ስም ነው፡፡ አንጾኪያ የሚለውን ቃል ባህር ማዶ ስትፈልጉት ለኖራችሁ፤ እነሆ እኔና አንጾኪያ ከሲራክ ተራራ ስር ተገናኝተናል፡፡
አንጾኪያ የሰሜን ሸዋ ዞን ወረዳ ናት፡፡ አሁን ያለሁት መኮይ ነው፡፡ መኮይ ደስ የሚል አየር ያላት ከተማ፡፡ እንደኔ መምጣት የምትሹ ከሚሴን ረግጣችሁ ከከሚሴ አንጾኪያ መሳፈር ግድ ነው፡፡ አዲስ አበቤዎችን 347 ኪሎ ሜትር ርቃ ያለችዋ ከተማ፤ የገበሬዎች ላብ ውብ ያደረጋት፡፡
የመኮይ አየር ደስ ይላል፡፡ የዳዋ ጨፋና የአርጡማ ፋርሲ ገበሬዎችን ወዝ ንፋስ ያመጣዋል፡፡ የግሼ ራቤል ደመና ዝናብ የሚሆንበት ሰማይ ነው፡፡ የመንዝ ጌራዎች ሀሴት የሚያውዳት፡፡ እንደልቧ ተዘርግታ መገበያየት የምትችል፡፡ ብትጣራ እስከ አልብኮ የምትሰማ፤ ብታዝን ሀዘኗ እስከ ኤፍራታ ግድም የሚጮህ፡፡

መኮይ ሆኜ ገዝፎ የማየው ሲራክ ነው፡፡ ሲራክ ትልቁ ተራራ፡፡ እነ ማጀቴን ቁልቁል የሚታዘብ፡፡ ግሼን ከአንጾኪያ አላስተያይ ያለ፡፡ አምቦ ውሃ ከአንጾኪያ ቀበሌዎች አንዷ ናት፡፡ የረገጣት ሁሌም አይኑን ሲጨፍን ያንን ለም ማሳዋን ሲመለከት ይኖራል፡፡ አምቦ ውሃ የቸርና ለጋስ ገበሬዎች የበረከታቸው ማሳያ ናት፡፡ ማጀቴ ስትደርሱ ጠጇን ከብረት ምጣድ ጥብሷ ጋር ተቋደሱት፡፡
ወደ ጨለማ ዋሻ ልወስዳችሁ ነው፡፡ የት ነን መሰላችሁ? ዋሻ አንገት ቀበሌ፡፡ ድንቁን ዋሻ ፍለጋ ዋሻ ጎጥ፤ ከመኮይ ተነስተን እዚህ ለመድረስ በመኪና እና በእግር 2 ሰዓት ሊፈጅብን ነው፡፡ የእግር መንገዱ ብዙም አይደል፤ እየተጫወቱ በ1፡30 ውስጥ ፉት ይሉታል፡፡

ጨለማ ዋሻ እንደስሙ ነው፡፡ ጨለማ ነው፡፡ ሦስት ተራሮች ከበውት ተደብቆ የኖረ ዋሻ፤ ሶስቱ ተራሮች ግዳሜ፣ ጠይቦ እና ቅኔ ጎራ ናቸው፡፡ ዛሬ ቀላል የሚመስለው ዋሻ ያኔ በክፉ ቀን ከጣሊያን ጥቃት ማምለጫ ምሽግ ነበር፡፡ ዛሬ በደግ ቀን የሚጎበኘው ጠፋ እንጂ፤ ሀገሬው ሞክሮ ያልተሳካለት እልፍ ቅርስ በበርሜል በበርሜል ከዋሻው ሆድ መደበቁን ይተርካል፡፡ ነዋየ ቅድሳት ጭምር የወጣበት ጊዜ ነበር፡፡
ሌሎች የጨለማ ዋሻን ገድል ያሰፉታል፡፡ የጨለማ ዋሻን የደፈረች አንድ ውሻ በዚህ ገብታ አስቴ ጎማ በተባለው አቡዬ ሜዳ ተራራ ወጣች፡፡ ይህ የዋሻውን ርዝመት በወግ ለመቀመር የቀረበ ታሪክ ይሆናል፡፡ ወይም እውነት፤ ባልተጠና ዋሻ ዳር ቆሞ ብዙ ማለት ከማስተዛዘብ ያለፈ ትርፍ የለውም፡፡ አፈጣጠሩ ተአምር መሆኑን ግን ተደመን እንመሰክራለን፡፡

አናቱ ላይ ሆኖ ቆላማውን የሰሜን ሸዋ ምድር በአንድ ፊት፤ ደጋማውን የመንዝ ሀገር በሌላ ገጽ መመልከት ከጨለማ ዋሻ፤ ከሲራክ ግርማ ሞገስ፤ ከመኮይ ደግነት ጋር ቢኮመኩሙት አይጠግቡትም፡፡
ግን ልምከራችሁ እዚህ ደርሳችሁ አትመለሱ፡፡ አጥቆ ቀበሌ ብላችሁ ፈልጓት፤ ድካም የሚያስለቅቅ ተፈጥሮን የታደለች ስፍራ ናት፡፡ እዚያ ስትደርሱ ገዳም ጊዮርጊስ አለ፡፡ በ16ኛው ክፍለ ዘመን በአጼ ልብነ ድንግል ዘመነ መንግስት የተገደመ ድንቅ ገዳም፤ ተራራማ ስፍራ በደን የተከበበ አካባቢ የማይጠገቡ ወንዞች፡፡ ከሰማው የረገጠው የሚወደው ስፍራ፤ ገዳም ጊዮርጊስ

Amanye Paramera

የኢትዮጵያ እና የአማራዉ ሕዝብ ጣላት ወያኔ
ብቻ ነዉ::
*****************************
ታጋይ ጌትነት አናጋዉ የአማራ ድሞክራሲዋ ሃይል ንቅናቄ ከፍተኛ አመራር ወያኔ ሀገራችን የነበራትን ስም ዝና እንዳልነበር ያደረገና ሌላ የእኛ ያልሆነች ኢትዮጵያን ለመፍጠር ታርኳንና ስሟን በመቀየር ያላደረገዉነገር የለም:: አሁንም በሙሉ አቅሙ እየሰራ ይገኛል:: ይሕ ማለት አለም አንቱ ያላቸዉን መሪዎቻችን ቅርሶቻችንን ባለቤት አሳጥቶቸዋል አፍርሶቻዋል አቃጥሎቸዋል::ይሕም በቅርቡ እየሆነ ያለ እና እየተደረገ ያለ በመሆኑ ለሕዝባችን ግልፅ ነዉ:: በተለይ አማራውን ከሌሎች ወገኖቹ ጋር አብሮ ተከባብሮ እና ተፋቅሮ እንዳይኖር ወያኔ ሲመሰረት ጀምሮ ቁጥር አንድ ፕሮግራሙ አድርጎ ይዞት ከዚሕ ደርሶል:: ወያኔ በአማራዉ ሕዝብ ላይ የዘር ማጥፋትናማፅዳት ማካሄድ የጀመረባቸዉ ግዜዎችና ቦታዎች በቅድ የተያዙ እና ቴክኒካል በመሆን የተፈጠሙ ናቸው:: ወያኔ አማራን ማፅዳት የጀመረዉ ከትግራይ ክፍለ ሐገር ሲሆን የመንግስት ሰራተኛ የነበሩትሙሉ በሙሉ ከትግራይ አማራን እንዲወጡ አድርጓል:: ከዚሕ በሓላ ወደ ጎንደር በ1971 ዓም ጀምሮ ጦርነቱን ሲያስፋፋ ወልቃይት ፀገዴ የሚኖሩ የጎንደር አማሮችን በጅምላ በመፍጀት ነበር :: እስከ ዛሬ ድረስ ምን ያሕል እንደተጨፈጨፉ ባይታወቅም ሰላሳ ሽ በላይ ከምድረ ገፅ ጠፍተዋል ከዘጠና ሽ በላይ ከቀያቸዉ ተፈናቅለዋል::ስደተኛም ሑነዋል አካባቢዉን ሙሉ በሙሉ ለትግራይ አድርጓል:: ስልጣን ከያዘ በሓላ 1983 ዓም ጀምሮ አማራንነፍጠኛ ትምክተኛ አድሃሬዎች ጨቋኞች የትግራይ ሕዝብ ደም መጣጮች እያለ ከሐገራቸዉ አፈናቅለዋል::ለምሳሌ

1 በሀረር በበደኖ ግራዋ ሀብሩ
2 በአርሲ በአርባ ጉጉ እና ጢቶ
3 በወላይታ በከፋ በጉራ ፈርዳ በመተከል
በአሶሳ በወለጋ በኤሊባቡር በባሌ በሲዳሞ በጌድዎ እና በሌሎች አካባቢዎች በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ አማራዎችን በአሰቃቂ ሑኔታ ፈጅተዋል::
ዉድ የሐገራችን ሕዝብ ይሕን የሐገር ና የሕዝብ ጠላት የሖነዉን በድን ጠራርገን ለማስወገድ ተደራጅተን ልንታገለዉ ይገባል::ወቅቱ አሑን ነዉ
በተለይ መከራዉ እና ስቃዮ እንዲያበቃ የአማራ ሕዝብ ከአማራዉ ድርጅት ከአማራ ዲሞክራሳዊ ሃይል ንቅናቄ ጎን እንድትሰለፉ ጥሪያችን
እናቀርባለን::

እናሸንፋለን
የአማራ ሕዝብ ትግልያሸንፋል! —

ወያኔ ያስቀናኛል፤ ኤርትራዎች ያስቀኑኛል፤ ትግሬዎች ያስቀኑኛል፤ ኦሮሞዎች ያስቀኑኛል…

ወያኔ ያስቀናኛል፤ ኤርትራዎች ያስቀኑኛል፤ ትግሬዎች ያስቀኑኛል፤ ኦሮሞዎች ያስቀኑኛል…
----------------------------------------------------------------------------------
በአማራነቴ ሳስበው ብዙ ነገር ያስቀናኛል፡፡ ዛሬ ያሰቡትን ያህል ባይኖሩም ኤርትራዊያን ለራሳቸው ብቻ በማሰብ እና በመተሳሰብ ያደረጉት ትግል፤ አሁንም እርስ በእርስ ያላቸው ትስስር፤ አንድም ኤርትራዊ ሌላ ኤርትራዊ አጠገቡ እያለ ችግር ላይ እነደማይወድቅ ሳስብ ያስቀኑኛል፡፡ ትግሬዎች እርስ በእርስ በመተሳሰብ አንድ ላይ በመሆን ለራሳቸው የሚበጃቸውን ማድረጋቸው፤ በትግሉ ወቅት ትግሬ አባቶች ምስጢር ለማግኘት ሲሉ ድንግል ልጃቸውን እንኳ ለደርግ ጦር አለቆች እየሰጡ መታገላቸው፤ አንድ ትግሬ ለሌላው ትግሬ ሟች መሆኑ፤ ከስኮላርሽፕ እስከ ጽዳት ስራ ድረስ እርስ በእርስ በመደጋገፍ ጥቅማቸውን ማስከበራቸው፤ በጥቅማቸው እና በትግሬነታቸው ላይ ከምንም ነገር ጋር የማይደራደሩ መሆናቸው፤ ሁሉንም ነገር ከትግሬ አንጻር ማየታቸውና ለራሳቸው በሚያመች መንገድ ብቻ ጥቅም ላይ ማዋላቸው ያስቀናኛል፡፡ ኦሮሞዎች ለኦሮሞነታው ብቻ መኖራቸው፤ ሰው ሲታሰርባቸው እና ሲገደልባቸው እንኳ አለም እንዲያውቀው ማድረግ መቻላቸው፤ ለወደፊቱ ይበጃል ያሉትን የኦሮሞ አገርነት በብዙ ነገር አሰናድተው ጨርሰው አንድ ገዳም ቀን እየተጠባበቁ መሆናቸው ያስቀናኛል፡፡

ወያኔ በተለይ ያስቀናኛል፡፡ ይሄ አንድነት በሚል ዜማ መሀል ላይ የቆመው አማራ ገለል ቢል የወያኔ እድሜ ወራት ብቻ የሚበቃው ነበር፡፡ ይህን አማራው አላወቀም፡፡ አማራው እንደሌላው ሁሉ እኔ አማራ ነኝ ብሎ እንደአማራ ማሰብ፤ መናገር እና መስራት የጀመረ እለት የወያኔ ግብአተ መሬት ነበር፡፡ አንድነት የሚል እና በአማራነት አልሰበሰብም የሚል አማራ ያለጥርጥር የወያኔ የእድሜ ማራዘሚያ መሆኑን ሳስበው ያበግነኛል፡፡ አማራው ለራሴ ነው የምኖረው ቢልና በብአዴንነትም ሆነ በሲቪል ሰርቫንትነት ማገልገሉን አስቸጋሪ ቢያደርግበት ለወያኔ ስልጣን ግልጽ ስጋት ነበር፡፡ አማራው አማራ ነኝ ብሎ መነሳቱ ወያኔን ዛሬ በአማራው ላይ የሚያደርሰውን ሰቆቃ አላንዳ ቅድመ ሁኔታ ያቆም ነበር፡፡ የአማራ መነቃቃት እና ለራሱ ማሰብ በቀጥታ ከወያኔ እድሜ ማጠር ጋር የተሳሰረ ነው፡፡ የኦሮሞ እስረኞች ቁጥር አብላጫ እንደሆነ አለም ያወቀላቸውና አንድ ነገር ኮሽ ሲል ቶሎ ትኩረት ማግኘቱ በኦሮሞነታቸው በመደራጀታቸው እና ትስስር በመፍጠራቸው ነው፡፡ የአማራ ግን ራሱ አገዛዙ ያመነው በሚሊዮን የሚቆጠር አማራ ሲሞት እንኳ ለምን ብሎ ጠያቂ የለውም፡፡ አማራው ባለመደራጀቱ እና ለምን ባለማለቱ ደመ ከልብ ሆኖ ቀረ፡፡ አማራ እኔ አማራ ነኝ ባለማለቱ ዛሬ አማራን መግደልና ማሳደድ ህግ ሆነ፡፡ አማራን የገደለ፤ ያሰረ እና ያፈናቀለ ማንም ለህግ አይቀርብም፡፡ ምክንያቱም ለምን ብሎ የሚጠይቅ ሌላ አማራ ባለመኖሩ፡፡ ይህ ሁሉ የሚሆነው አማራው ራሱ አውቆም ሳያውቅ ከአጥፊው ወያኔ ጋር ስለተባበረ ነው፡፡ ወደድንም ጠላንም ወያኔን አቅፎና ደግፎ የያዘው ራሱ አማራው ነው፡፡ አማራው ሙሉ በሙሉ ቢከዳው ወያኔ ይህንን ያህል ባልጨፈረብን እና ዘራችንን እስከማጥፋትም ባልደረሰ ነበር፡፡ ግን እንደአለመታደል ሆኖ አማራው የወያኔ አገልጋይ ነው፡፡ ግማሹ ብአዴን በመሆን የወያኔ ዋልታና ማገር ሆኖ ያገለግላል፡፡ ግማሹ አንድነት በሚል አሮጌ ልክፍት ውስጥ በመንገላወድ የአማራነትን እንቅስቃሴ ያከሽፋል፤ በዛውም የወያኔን እድሜ ያረዝማል፡፡ የተቀረው ደግሞ በግንዛቤ ችግር እና በግዴለሽነት ዝም ብሎ ፈዛዛ ኑሮውን ይቀጥላል፡፡ በዚህም ሳያውቀው የአጥፊውን እድሜ ያራዝማል፡፡

የአማራ ነጻ መንግስት የማቋቋም ፍላጎት ቢያይል ቀድመው የተማጽኖ ጥያቄ የሚያቀርቡት ትግሬዎች ናቸው፤ ኦሮሞውም ይከተላል፡፡ በጣም የሚያሳዝነው የአማራነት መጎልበት እና ለራስ ነጻ መንግስትነት ማሰብ ለአማራ የሚሰጠውን ጥቅም እና ለእነሱ የሚመጣባቸውን ጉዳት ትግሬዎቹ እና ኦሮሞዎቹ በደንብ ተረድተውት ሳለ አማራው ገና ያላወቀው መሆኑ ነው፡፡ የአንድነት አቀንቃኝ አማሮች የአማራውን መነቃቃት እና መደራጀት ቢደግፉት እነሱ ለሚሹት የአገር እንድነትም ፍቱን መድሀኒት መሆኑን አያውቁም፡፡ አሮጌውን ዘዴ በመከለስ ወይም በመቀየር በተለየ ዘዴ አገር አንድ ማድረግ እንደሚቻል እንኳ አይገነዘቡም፡፡ በዚህም የተነሳ ሳያውቁት የወያኔን እድሜ ያራዝማሉ፤ የአማራን ጥፋትም እንዲፋጠን ይተባበራሉ፡፡ ይህም ድርጊታቸው ለወያኔ መልካም ነገር ነው፡፡ ወያኔ ሊሰራ የሚገባውን ስራ እነሱ ይሰሩለታል፡፡ በዚህም ወያኔ ዘና ፈታ ብሎ በአማራው አገልጋይነት እየተንፈላሰሰ አማራን እያጠፋ ይኖራል፡፡ እድልም አብራው ናት፤ እቀናበታለሁ የምለው በዚህ ነው፡፡ አማራ እኔ አማራ ነኝ ብሎ በታሪኩ ለአንድ አመት እንኳ ቢንቀሳቀስ እና ሆ ብሎ ቢነሳ በሁለተኛው አመት የድል ባለቤት ይሆን ነበር፡፡ ስሙና መሰባሰቡ ላይ ያለውን ሀይል ባለማወቁ ከእሱ በሚያንሱ ኮሳሳ ሰዎች ተረግጦ ይማስናል፡፡

አማራ ሆይ የያዝከውን ሀይል እወቀው፤ ተጠቀምበትም፡፡

ድል ለቤተ አማራ

እውን ሃሜት ትግልን የማስቆም ሃይል አለውን?

እውን ሃሜት ትግልን የማስቆም ሃይል አለውን?
*******************************************

ከእንቅልፋችን ስንነሳ እና ፌስቡክን ዳሰስ ዳሰስ ባደረግን ጊዜ ነገር ነገር የሚሸቱ ጽሁፎች በዙሪያችን ተደርድረው እና እኛም የቡና ቁርስ ሆነን እራሳችንን አገኘነው። አቤት የሃሜቱ ብዛት? ሰው የእናንተ የአንድነት አጀንዳ ይቅርብኝ፤ሃሳባችሁን በግዴታ ልታሳምኑኝ አትሞክሩ፤ ህዝቤን አትንኩብኝ ስላለ ይህ ሁሉ የቡና ቤት ወሬን በአንድ ሰው ላይ መለጠፍ እንዴት ያስጠላል እባካችሁ። ትላንት የተደረገውን የጠፉ የቤተ አማራ በጎችን የማሰባሰብ ስራንም እነ አጅሬ የእውቅና እና የስልጣን ጥም ማርኪያ መንገድ አድርገው መውሰዳቸውን ባየን ጊዜ እጅጉን ተገርምን አፈርን። ለነገሩ ሰው በሃሜት አይሞትም እንጅ እንደ እነ አጅሬ ምኞት ቢሆን ኖሮ እስካሁን ከመቃብር በታች ሆነን ነበር።

ይህን የሚያደርጉት እነማን ናቸው? በጣም ጥቂት በግንቦት ሰባት ስም ቤተ አማራን መዘወር የሚፈልጉ ሰዎች እና አንዴ ቤተ አማራ ሌላ ጊዜ ብአዴን ላይ የሚንጠለጠሉ ድኩማን (ስም መጥቀስ ይቻል ነበር)። ቤተ አማራ ራሱን ችሎ እንጅ የማንም ሎሌ ሆኖ ሊሄድ አይችልም። መርሃችን አንድ ነው። ግንቦት ሰባት ኢትዮጵያን ነጻ አወጣም አላወጣም የቤተ አማራ የነጻ መንግስት ምስረታ እስከ መጨረሻው ይቀጥላል። ከግንቦት ሰባት ጋ የሚያዋድደንም ይሁን የሚያጋጨን ሃሳብ በተአምር የለም። እነሱ ኢትዮጵያን ነጻ ያውጡ እኛ ደግሞ የአማራ ህዝብ ለአንዴ እና ለመጨረሻ ጊዜ ለዘመናት ካሳለፈው ስቃይ የሚገላገልበትን የራሱን መንግስት እንመሰርታለን። በዚህ መሃል ግን በመካከላችን ቢቻል መረዳዳት ያ ሲቀር ደግሞ መከባበር በኖረ ነበር። ነገሩ ግን ወዲህ ነው። መጥለፍ ፤መናቅ፤የራሴን ሃሳብ ብቻ ተቀበሉ፤ እኔን ብቸኛው የኢትዮጵያ ፈውስ አድርጋችሁ ውሰዱኝ ሌላም ሌላም...በአደባባይ ከመስደብ እና ከማስፈራራት አልፎ በውስጥ መስመር የሚያስጠላ ዛቻ ማየት ምን ያህል ጋጠወጥነት እንደሆነ ሊገባኝ አይችልም።

ለማንኛውም ለሰፊው የቤተ አማራ የትግል እንቅስቃሴ ሲባል እና ለጊዜው ቢሆንም የተገኘችውን ትንሿን ሰላም ላለማደፍረስ ሲባል ሆድ ይቻለው ብለናል።

ሃሜቱም ማስፈራራቱም ይቀጥላል! እኛም እስከመጨረሻው ድረስ በአላማችን እንጸናለን።

‪#‎ቤተ‬ ‪#‎አማራ‬ ‪#‎ወደፊት‬

የአማራ መሬት ቁራጭ ስትሆን የትግራይ ድንጋይ አብቃይ መሬት ግን ሉአላዊት ናት

የአማራ መሬት ቁራጭ ስትሆን የትግራይ ድንጋይ አብቃይ መሬት ግን ሉአላዊት ናት

በነገራችን ላይ ለወያኔ የኢትዮጵያ ሉአላዊነት ማለት በተግባር የትግራይ ሉአላዊነት ማለት ነው፡፡ ባደመ የተባለ ድንጋይ አብቃይ በረሀ በኤርትራ ተወረረ ሲባል ሉአላዊነት ተገሰሰ ተብሎ ራሳቸው ባመኑት 70 000 ሰው ተሰዋበት፡፡ የአማራ ምን የመሰለ ለም መሬት ለሱዳን ሲሰጥ ግን ለቁራጭ መሬት ጦርነት አንገጥምም ተባለ፡፡ ሌላውን ሁሉ እንርሳው እና በዚህ ብቻ አማራ በሉአላዊ ግዛት ስር እንዳልሆነ ማረጋገጥ ይቻላል፡፡ እስካሁን ወደትግራይ የተጠቃለለ መሬት እንጅ ከትግራይ የተወሰደ መሬት የለም፡፡ በህግ የተወሰነን እና ራሳቸው አጨብጭበው የፈረሙትን የኤርትራ መሬት ሁሉ በጉልበት ቀምተው መያዛቸውን ልብ ይሏል፡፡ በተቃራኒው እስካሁን ከአማራ ወደትግራይ የተወሰዱ መሬቶችን፤ ለሱዳን የተሰጡ መሬቶችን፤ ከጎጃም የተወሰደውን የመተከል አውራጃ ክፍል የአሁኑንን ጉምዝን፤ ከወሎ የተወሰዱትን መሬቶች፤ ከሸዋ የተወሰዱትን መሬቶች ስናይ ያለ ምንም ጥርጥር አማራ በሉአላዊ መንግስት ስር አለመሆኑን እንረዳለን፡፡ ከዚህም ተነስተን ይህ አገዛዝ የአማራ ጠላት አስተዳር እንጅ “መንግስት” አይደለም እንላለን፡፡ የአማራን መሬት ለራስ እና ለጎረቤት አገር መሸለም የቁራጭ መሬት ጉዳይ ነው፡፡ የሉአላዊነት ጉዳይ አይደለም፡፡ እስካሁን የተደረጉ ነገሮችን ስንመለከት በአማራ አገር ሀብት ለትግራይ መደራደር ነው፡፡ ለምሳሌ ለሱዳን የተሰጠው መሬት ሱዳንን መያዣ ነው፡፡ አንድ በዛ አካባቢ አማጹ እንዳይንቀሳቀስ እና ወያኔን ከስልጣን አባርሮ ወደትግራይ የተወሰደውን እና የሚወሰደውን መሬት እንዳያስመልስ፤ ሁለት ለአማራ በዚህ በተሰጠው መሬት ሳቢያ የዘላለም ጠላት መግዛት እና የትግራይ ሪፑብሊክነት የሚታወጅ ከሆን አማራ በሁሉም ቦታ ጦርነት ውስጥ እንዲገባና ተዳክሞ እነሱን እንዳይጠይቃቸው ለማድረግ፤ ሶስት የተሰጠው መሬት ለም ስለሆነ የአማራን የኢኮኖሚ አቅም ለማዳከም፤ አራት ምናልባት አሁን ሱዳ ድንበር የሚገደበው የአባይ ግድብን ለሱዳን እንደመደራደሪያ በማድረግ አሁን ለሱዳን የተሠጠውን መሬት መልሶ በትግራይ ስር ማድረግ እና ትግራይን እስከወለጋ ድረስ ማስረዘም ሊሆን ይችላል፡፡ ሌሎችንም የልማት እና መሰል እንቅስቃሴዎችን ልብ ብሎ በማጤን የዚህ አገዛዝ ዋና ስራ አማራን ማደህየት እንደሆነ ሊረዳው ይችላል፡፡ እንዘረጋዋለን የሚሉትን የባቡር ሀዲድ መዳረሻ ማየት ምን ያህል አማራን ከጨዋታ ውጭ የሚደርግ እንደሆነ መገንዘብ ይችላል፡፡ የፋብሪካና ሌላው ጉዳይም ታሳቢ ይደረግ፡፡

የአማር ህዝብ ትክክለኛ ሰብዓዊ መሆኑን የምናረጋግጥበት እረቂቅ ነገሮች

የአማር ህዝብ ትክክለኛ ሰብዓዊ መሆኑን የምናረጋግጥበት እረቂቅ ነገሮች ።እያንዳንዳችን ለጥቃቅን ነገሮች ትኩረት ሰጠን እንያቸው ፦የበታችነትም ሆነ የበላይነት ስሜት ስለማያሽንፈው የእናቱም ልጅ ቢሆን ስህተት ከሆነ እሱን ወይም እሷን ለመቃወም ወደኋላ አይልም ። የራሱን የግል ስም እና ዝና እንደሚገነባ እያወቀው ነገር ግን ታላቁን ህዝብ ይጎዳል ብሎ ካሰብ ለደቂቃዎች እንኳ መደራደር አይፈልግም።ግለሰቦች ይህንን አይነት ይዘት ያለውን የአቋም ችግር ሲሉት አስተውላለሁ በፖለቲካ ታሪክ ውስጥ ይሉኝታ አያስፈልግም ።ይሉኝታን የምንጠቀምባቸው ብዙ ክፍት ቦታዎች አሉ።በእኔ የግል ህይወት ፍልስፍና ብዙሃኑ ህዝብ አይሳሳትም የሚል እመነት አለኝ በቀበሮ ጉድጓድ ውስጥ ሁነህ አሳ ነባሪ ሊታይህ አይችልም ካልህበት እየወጣህ ስትሄድ ልምዶችን እየቀሰምህ ትሔዳለህ ።ሰዎች የአቋም ችግር አለበት ይሉኛል ብለህ ከሰጋህ አንተ ህዝብህን አትወድም እንዲያውም ለእውነት እና እወደዋለሁ ለምትለው ህዝብ ያልቆምህ ውሸታም እና አታላይ ነህ ማለት ነው።

የሰው ልጅ እድሜ በጣም አጭር ስለሆነ በታቻለን አቅም በፍጥነት መልካም ነገሮችን ለመስራት መፈልግ አለብን እላለሁ ።እራስህን ጠይቅ ዛሬ ለግል ስም እና ዝና ብለህ ወይንም ደግሞ ከአፈርሁ አይመልስኝ ብለህ የግራ ዘመም ፖለቲካ ብትከተል መጭውን መከራ የሚሸከሙት ትንሽ ወንድምህ እና እህትህ ናቸው ሲቀጥል ልጅህ ይረከባዋል በእድሜ ወይም በሌላ ምክንያት ከፖለቲካ ጭዋታ ብንወጣ እንኳ የሰላም እንቅልፍ አይወስደንም ህሌናችን ያስረናል ህሌና ትንሹ ፈጣሪ ነው።በህሌና ጥፋት የታሰረን ማንም ፍርድ ቤት ሊፈተው አይችልም ።ሰሞኑን የሚደረገው የስድብ ትግል እኛ ካልነው ውጭ ስህተት ነው የሚሉ ትዕቢተኞች እንኳን ለህዝብ ይቅርና ለአባላቸው ለነበር ሰው እንኳ ክብር ሲሰጡ አላየንም ።የተያዘው የወንድማማቾች የፊስቡክ ስድብ ነገ ወደ ከፋ ደረጃ እንደሚወስድ ለማወቅ ጠቢብ መሆን አያስፈልግም ነበር።ይህንንም በቶሎ ለመገንዘብ ጥልቅ የሆነ አምሮን የሚፈልግ አልነበረም ።
..
ደስ የሚለው የአማራ ሰብዓዊነት ወቃሽ አለን ተንቆንጥጠን ያድግነን በመሆናችን ብዙሃኑ እና ታላቆች የሚሉንን እንሰማለን የማይስማ ካለ ግን ጀርባ መደቡ መጠናት ይኖርበታል ።ለምሳሌ ያክል ሌሎች ማህበረሰቦች ውስጥ ሂደን ምሳሌ እናንሳ አንድ አንድ ትግሬዎች በስራዓቱ እኛም አልተጠቀምንም ይሉናል ይህንን በአደባባይ አውጡት እና በጋራ እንታገለው ስትላቸው ጆሮ ዳባ ለበሰ ይሉሃል ።እንግዲህ አንድ ሰው ለሁለት ጌቶች ሊገዛ አይችልም ።ሕወሓቶች ሰባት ሁነው ሀገር ለማጥፋት ሲነሱ እኛ ወለድናቸው ከሚሉት አባቶቻቸው የተቆጣቸው ማንም አልነበረም እንዲያውም አይዞአችሁ ልጆቻችን አሏቸው ።ሌሎችንም ብዙ ምሳሌዎች ማንሳት ይችላል አስተዳደግ ይወስነዋል ።
የበታችነት ስሜት እንደ በርበሬ የሚያቅጥላቸው ህዝቦች የፊውዳል ስራአት ናፋቂ በማለት ጊዜያቸውን ሲያባክኑ እመለከታለሁ። የአመራው መደብ ገዥ ብለው የሚጠሩት እስከ ደርግ ስራአት ድረስ ስራአቱ መስመሩን ሲስትና ሲበላሽ ከማንም በላይ የተቃውሞውን ድርሻ የሚይዘው አማራው ነው። ዛሬ የትግራይ መደብ ገዥ ይህንን ነጭ እውነታ እየካደ ይገኛል ።የአማራ ገዥዎች ተብለው በሚጠሩት ዘመን አማራ ሌላውን ህዝብ ጨቁኗል የሚለው ወሬ ብቻ መረጃ ሊሆን አይችልም ።መረጃን መረጃ ነው ስላላችሁት ብቻ መረጃ ሊሆንላችሁ ፈጽሞ አይችልም ።
እኛንም ወቃሽ አያሳጣን !!!!!!!!!!!

ባህር ዳሬዋ

ባህር ዳሬዋ

ባህር ዳር ምን ትመስልሀለች ብትሉኝ ገነትን ትመስለኛለች ነው የምላችሁ፡፡ ከሶሰት አመት በፊት…”ባጃጅ ወደ ማንጎ ተውስደኛለህ” “ማንጎ መናፈሻ ነው ግባ” “ስንት ነው የምታስከፍለኝ” “…እእእ ሶሰት ብር ይበዛብህ ይሆን” “እሽ እንሂድ አምስት ብር አድርጌልሀለሁ” ፡፡ ማንጎ መናፈሻ ዳር ላይ የዘጌ ጀበና ቡና ጠጣሁ፡፡ ቡና እየጠጣሁ ሽሮ ፈሰስ አዘዝኩ፡፡ እውነት ለመናገር እንደዛን ቀን ሽሮ ጣፍጦኝ አያውቅም፡፡ ደግ ማዘዝ ነውር ሆኖብኝ ነው እንጅ…አስቤ ነበር፡፡ ከሁለት አመት በኋላ ስሄድ ያች የጀበና ቡና ቤት የለጭም፡፡ የዘጌ ቡና ልጠጣ እና ሽሮ ፈሰስ ልበላ ነበር ሃሳቤ፡፡ በጣም አዝንኩ፡፡ ባህርዳርን ራስዋን ያጣኋት መሰለኝ፡፡

ብዙ ጊዜ ባርዳር ስሄድ ማንጎ መናፈሻ ነው የምሄደው፡፡ ጣይቱ ላይ ቁጭ እልና ቢራየን እየኮመኮምኩ የጣናን ለም ነፋስ ሽውታ እየተቀበልኩ ቁጭ እላለሁ፡፡ ጣና የኔ መሆነን፤ ባህርዳር የኔ መሆኑን እዛ ላይ ቁጭ ብየ አስባለሁ፡፡ በቃ ምንም መናገር የማልችለው ስሜት ይውጠኛል፡፡ ያንን የመሰለ መዝናኛ ውስጥ የቢራና ለስላሳ ዋጋ ከሆቴሎች ብዙም የተለየ አይደለም፡፡ ጣይቱ ላይ ቁጭ ብየ የማየው ባህሩ ዳርቻ ላይ ወዳሉት የመቀመጫ ደረጃዎች ነው፡፡ መጽሀፍና ጋዜጣ የያዙ ሰዎች በአርምሞ ተቀምጠው አያለሁ፡፡ የሚነብ ያነባል፤ የሚጫወት ድምጹን ለስለስ አድርጎ ይጫወታል፡፡ ባህር ዳር ግን ማንበብ ስትወድ!

ከዛ አመሻሽ ላይ ወደባህል ቤቶች እሄዳለሁ፡፡ ባህርዳር በባህሏ የምትኮራ ከተማ ናት፡፡ ሁለት ሰአት ወይም ተኩል ላይ የባህል ምሽት ቤቶች ጢም ይላ፡፡ ከዛ ታሪካዊ ድራማዎች በጥኡም ሙዚቃና ውዝዋዜ እየተዋዙ ይቀርባሉ፡፡ ስለ ቴዎድሮስ፤ ስለ በላይ ሲተውኑ እና ሲሸልሉ እዛው ታሪኩ የሆነበት ቦታና ጊዜ የተገኘሁ ይመስለኛል፡፡ አበባ የሚመሳስሉ ልጃገረዶች ይመጡና ውዝዋዜውን ቅለልጥ ያደርጉታል፡፡ ና እንጅ ና በል ብለው እስክስታ እንዳወርድ ይጋብዙኛል፡፡ አንድ ቀን ሳልገልጽ የማላልፈው ነገር አየሁ፡፡ ሰው ሁሉ እየተነሳ ክብ ክብ እየሰራ እስክስተውን ያቀልጠዋል፡፡ በመሀል አዝማሪው ወደአገውኛ ቢት ይቀይረዋል፡፡ ያ አንዲት ወጣት ተነሳችና የአገውኛውን እስክስታ (ከወገብ በታች የሚጨምረውን) ታስነካው ጀመር፡፡ ሁሉም የራሱን እስክስታ ትቶ እሷን ዙሪያዋን ከብ ማጨብጨብ ጀመረ፡፡ የተቀመጥነው ሁሉ አልታየን ሲል ተነስተን እሷን እያየን እየተደነቅን ማጨብጨብ ጀመርን፡፡ ብቻ አልረሳውም፡፡

ሲነጋ ደግሞ ጭማቂ ቤቶች ጋር እሄዳለሁ፡፡ በረንዳ ላይ አንዱ ጭማቂ ቤት እቀመጥና አጠገቤ ካለው ሰው ጋር ወሬ እጀምራለሁ፡፡ እየጠጣሁ እያወራሁ፤ የሚልፈውን የሚያገድመውን እያየሁ፤ በዘምባባዎች እና ትናንሽ የጌጥ ዛፎች እየተማረክኩ እመሰጣለሁ…..ባህርዳሬዋ ገነት ትመስይኛለሽ እኮ…. ሌላ ጊዜ ደግሞ የባህል ምግብ ቤቶች እሄዳለሁ፡፡ ቋንጣ ፍርፍር እበላለሁ፡፡ የጀበና ቡና እጠጣለሁ፡፡ በተለይ አንድ ቤት አለ ሁሌ የምሄድበት፡፡ አሁን አሁን ግን ዋጋው እየተወደደብኝ ነው፡፡ ይሁን እንጅ በጣም ነው የምወደው፡፡ ግድጋዳው በሙሉ በባህላችን ጌጣጌጥ ያሸበረቀ ነው፡፡ እዛ ቤት ውስጥ ስሆን በጥንቱ በነገስታት እልፍይ ውስጥ

የተቀመጥኩ ነው የሚመስለኝ፡፡ ደግሞ ጸጥተኛ፤ የሰው ጆሮ ላይ የማይጮህ፤ የማይጋፋ…. ህዝብ፡፡
ባህርዳር ገነቴ… የአማራነት ፈርጥ፡፡ አራተኛዋ የአማራ ባህል ያበበባት ከተማችን፡፡ የአማራ የባህል ከተማ ባህር ዳር ነው፡፡ በባህችን እጅግ ጫፍ ላይ ደርሰን የነበረው ቤተ አማራ፤ አማራ ሳይንት፤ ላኮመልዛና አንጎት ላይ ነበር፡፡ ከዛ ወደሸዋ ሄደን እስከ አጼ ልብነ ድንግል ድረስ ስልጣኔያችን ያበበበት አማራነታችን ጫፍ ላይ የደረሰበት ነበር፡፡ በወራሪዎች ስልጣኔያችን ሲጠፋብን እና ህዝባችንም ሲጨፈጨፍብን ወደ ጎንደር ሄድን፡፡ ጎንደርም ላይ ለ350 አመታ ገደማ በስልጣኔ ርቀንና መጥቀን፤ በባህላችም አድግነ ኖርን፡፡ እንደገና በሰሜን ወራሪዎች ጠፍቶብን እና መንግስታችንም ወድቆብን ለ70 አመታት ዝብርቅርቃችን ወጥቶ ኖርን፡፡ በኋላም የወደቀው መንግስታችን በቴዎድሮስ ከትቢያ ተነሳ፡፡ ያም መንግስት ማእከሉ ተመልሶ ወደ ሸዋ ተዛወረ፡፡ ሸዋ አዲስ አበባ ላይም ወደ መጀመሪያው የአማራ ባህል ማበብ እንደገና መበልጸግ ጀምሮ ነበር፡፡ በኋላ ግን የውጭው ባህል እና ሌላውም እየጠጫጫነው ሙሉ በሙሉ የጥንቱን ለዛውን ማስመለስ ሳይችል ቀረ፡፡ ዶናልድ ሌቪን ሸዋን እና ጎንደርን ሲያወዳድር አማሮች ጎንደርን እንደጥንት ባህላቸው ተምሳሌትንተ ያይዋታል፤ የራሳቸው ብቻ ስለሆነች ይመኩባታል፤ አዲስ አበባ ግን የውጭውና ሌላው ባህል ጫና ስላለባት የጎንደርን ያህል አይኮሩባትም ብሉ ትዝብቱን አስፍሯል፡፡ አሁን ግን ባህርዳር የአማራ ባህል አብቦባታል፡፡ ለዚህም ምስጋና ይገባታል፡፡

ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ከዮርዳኖስ ወንዝ ያመጡትን ጸበል ጣና ላይ አፍስሰው ባህር ዳር የወደፊቱ የኢትዮጵያ ዋና ከተማ ትሆኛለሽ ብለዋል ይባላል፡፡ ከትልልቅ ሰዎች ነው የሰማሁት---ምን ያህል እውነት እንደሆነ አላውቅም፡፡ ትንቢቱ እውነት ከሆነ ግን ምናልባት የወደፊቱ የቤተ አማራ ዋና ከተማ ልትሆን ትችላለች ማለት ነው፡፡

ባህርዳሬ ብዙ ብጽፍልሽ ደስ ባለኝ፡፡ ግን እንደምፈልገው ልገልጽሽ አልቻልኩም፡፡ የተሻለ መጻፍ የሚችሉ የቤተ አማራ ልጆችን እንጠብቅ እስኪ፡፡